fbpx
5/5 (1)

(artykuł sponsorowany)

Ashwagandha (łac. Withania somnifera) – zwana również witanią ospałą, żeń-szeniem indyjskim, czereśnią zimową rośnie w górach Afganistanu i Pakistanu oraz na Sri Lance, jednak jej największe uprawy występują w Indiach. Ashwagandha jest dużym krzewem osiągającym do 150 centymetrów wysokości.

Pochodzi z rodziny psiankowatych, charakteryzuje się kwiatami o żółto-zielonej barwie z czerwonymi lub pomarańczowymi owocami. Korzeń rośliny ma nieprzyjemny zapach, któremu roślina zawdzięcza swoją nazwę – ashwagandha w języku sanskryckim oznacza dosłownie “zapach konia”.

Witania ospała jest lekiem ziołowym powszechnie stosowanym w medycynie ajurwedyjskiej (indyjskiej). Ze względu na wielowymiarowe oddziaływanie zdrowotne cieszy się rosnącym zainteresowaniem oraz popularnością również w Europie, zarówno wśród badaczy, jak i konsumentów.

Właściwości Ashwagandhy

Ashwagandha jest ziołem uspokajającym oraz adaptogenem, tj. rośliną chroniącą organizm przed różnego rodzaju stresem. Stosowana jest przede wszystkim:

  • w warunkach wyczerpania,
  • w stanach lękowych i uczuciu niepokoju,
  • u osób z problemami z tarczycą (np. choroba Hashimoto).

Pomaga ona przystosować się do nadmiernego wysiłku fizycznego. Ziele ashwagandhy zawiera witanolidy (związki o budowie witaferyny A), które mają działanie przeciwbakteryjne oraz przeciwnowotworowe. Korzeń rośliny zawiera natomiast substancje adaptogenne, które należą do grupy glikowitanolidów, w tym sitoindozydy oraz witanozydy.

To właśnie glikowitanolidy są odpowiedzialne za działanie przeciwstresowe, za pobudzający wpływ na funkcje poznawcze, a także za spowolnienie naturalnych procesów starzenia się organizmu.

Badania naukowe wskazują na prozdrowotne działanie ashwagandhy na układ nerwowy, przypisuje się jej również działanie przeciwlękowe oraz antydepresyjne. Dodatkowo eksperymenty dowodzą, że usprawnia ona procesy zapamiętywania oraz poprawia koncentrację.

Związki zawarte w witanii ospałej mają zdolność pobudzania umiejscowionych w podgórzu receptorów układu GABA-ergicznego, przez co dochodzi do wzrostu tolerancji na napięcie nerwowe.

Wykazano, że po spożyciu witanii ospałej obniża się poziom cholesterolu całkowitego, “złego” cholesterolu LDL oraz trójglicerydów. Zwiększa się natomiast przy tym poziom “dobrego” cholesterolu HDL. Warto zwrócić uwagę na to, że efekt ten występuje zarówno u osób, które mają wysoki, jak i umiarkowany poziom cholesterolu całkowitego.

Ashwagandha poprawia funkcjonowanie układu rozrodczego i zwiększa libido zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. W przypadku mężczyzn zmniejsza problemy z erekcją, poprawia jakość nasienia (zwiększa liczbę plemników i ich ruchliwość) oraz poziom testosteronu, przez co może być dobrą alternatywą dla mężczyzn w leczeniu niepłodności. Według badań inne efekty stosowania ashwagandhy to również:

  • znaczna poprawa koordynacji ruchowej i zwiększenie wydolności fizycznej,
  • poprawa pracy trzustki, wątroby oraz nerek,
  • opóźnienie procesów starzenia,
  • uregulowanie pracy układu tarczowego, co redukuje objawy niedoczynności tarczycy.

Wykazano też, że ashwagandha może mieć działanie moczopędne.

Zastosowanie

Ekstrakt z korzenia ashwagandhy to najlepsza forma suplementu, która zachowuje pełen potencjał zdrowotny tej rośliny. Dawka uzależniona jest od jakości preparatu, jego formy oraz od indywidualnych uwarunkowań osoby, która przyjmuje ashwagandhę. Aby najlepiej dostosować ją do swoich potrzeb, warto skonsultować się z dietetykiem, naturoterapeutą lub producentem.

Skutki uboczne

Pomimo wielu prozdrowotnych cech ashwagandhy, jej nieodpowiednie stosowanie może przynieść więcej szkód, niż pożytku. Zbyt wysokie dozy ziela ashwagandhy (zawierające izolowaną withaferynę A) mogą mieć toksyczne działanie (dotyczy to 4-krotnego przekroczenia zalecanej dawki). 

Przeciwwskazania

Ashwagandhy nie należy przyjmować w ciąży, nie wolno też łączyć z alkoholem, lekami o działaniu uspokajającym i przeciwlękowym ani przyjmować w przypadku nadczynności tarczycy.

Dostępne na rynku formy

W Polsce najczęściej możemy się spotkać z Ashwagandhą pod trzema postaciami:

  • proszku,
  • kapsułek,
  • kropli (postać płynna).

Najlepszą przyswajalnością cechuje się trzecia forma (krople). Większość badań naukowych, na których opiera się nasza obecna wiedza o ashwagandzie (mam tu na myśli medycynę zachodnią), jest przeprowadzana z użyciem ekstraktów wodno-alkoholowych (czyli, potocznie mówiąc – kropel).

Jako ciekawostkę, warto wspomnieć, że w Polsce ma swoją siedzibę jeden z niewielu w Europie producentów adaptogenów w kroplach. Mowa tu o Mother’s Protect. Na ich stronie internetowej znaleźć można 6 ekstraktów z adaptogenów najwyższej jakości: www.mothersprotect.com

Bibliografia

1. Obidoska G., Sadowska A., Rośliny o działaniu adaptogennym, „Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin (2004), 163–171.

2. Widodo N. i in., Selective killing of cancer cells by Ashwagandha leaf extract and its component Withanone involves ROS signaling. PLoS One. (2010)

3. Kulkarni S.K., Akula K.K., Dhir A., Effect of Withania somnifera Dunal root extract against pentylenetetrazol seizure threshold in mice: possible involvement of GABAergic system, Indian J Exp Biol. (2008)

4. Mayor S., Testosterone may improve sexual function and mood in older men with low levels, BMJ. (2016)

5. Chaurasia Pratibha, Bora Madhumati, Parihar Akarsh, Therapeutic Properties and Significance of Different parts of Ashwagandha- A Medicinal Plant, 2013 s. 94-101

6. Swati Dongre, Deepak Langade,Sauvik Bhattacharyya, Efficacy and Safety of Ashwagandha (Withania somnifera) Root Extract in Improving Sexual Function in Women: A Pilot Study7. Andallu B, Radhika B., Hypoglycemic, diuretic and hypocholesterolemic effect of winter cherry (Withania somnifera, Dunal) root, Indian J Exp Biol. (2000)

Zostaw swoją opinię:

O autorze

Iwona Barzyk

Absolwentka Uniwersytetu Rzeszowskiego, wydziału medycznego. Swoją wiedzę nieustannie poszerza uczestnicząc w szkoleniach oraz kursach z zakresu dietetyki. Obecnie pogłębia swoje doświadczenie pracując w szpitalu. Uwielbia gotować i eksperymentować w kuchni a swoimi przepisami dzieli się na Instagramie.

Yes No