Badanie 297 studentów UM we Wrocławiu pokazuje, że jakość poszczególnych posiłków, szczególnie obiadu, wiąże się z korzystniejszymi parametrami składu ciała. I że nawet świadomi zdrowotnie młodzi dorośli rzadko jedzą regularnie i zbilansowanie.
Większość badań nad dietą i składem ciała analizuje ogólne wzorce żywieniowe albo skupia się na konkretnych składnikach odżywczych. Pytanie o to, czy jakość konkretnego posiłku: obiadu, drugiego śniadania, kolacji, ma niezależne znaczenie dla parametrów takich jak zawartość tłuszczu czy masa mięśniowa, jest zaskakująco rzadko zadawane w badaniach na dorosłych. To badanie próbuje tę lukę częściowo wypełnić. Przy okazji zaś weryfikuje to na bliskiej nam grupie – studentów Wrocławskiego UM.
Jak wiedza o zdrowiu wpływa na wybory żywieniowe?
Studenci kierunków medycznych to szczególna populacja. Mają dostęp do wiedzy o zdrowym żywieniu znacznie szerszy niż ich rówieśnicy z innych kierunków. A mimo to tylko co trzeci z nich jadł regularnie przynajmniej trzy zbilansowane posiłki dziennie. To obserwacja, która dobrze odzwierciedla coś, co dietetycy widzą w gabinecie na co dzień: wiedza i zachowanie to dwie różne rzeczy, i samo przekazanie informacji żywieniowej nie zmienia nawyków.
Dobre wiadomości: zaledwie 8-9% raportowało regularne spożycie fast foodów i słodyczy – zdecydowanie mniej niż w populacji ogólnej. Trzy czwarte studentów piło odpowiednie napoje: głównie wodę, herbatę i kawę. Obraz jest zatem niejednoznaczny: są obszary, w których ta populacja wyróżnia się pozytywnie, ale regularność i zbilansowanie posiłków pozostają problematyczne.
Produkty zbożowe były najczęściej obecne w niemal każdym posiłku ciągu dnia. Białko zwierzęce koncentrowało się głównie na obiedzie. Jest to zgodne z tradycyjnym polskim modelem żywieniowym, w którym obiad jest głównym posiłkiem dnia. Prawie połowa studentów deklarowała obecność warzyw i owoców w każdym posiłku, a na obiad ten odsetek rósł do trzech czwartych uczestników. Produkty nabiałowe dominowały przy pierwszym śniadaniu.
Widoczne były różnice związane z płcią. Mężczyźni częściej sięgali po białko zwierzęce i produkty zbożowe, kobiety – po warzywa i owoce. Obiad był lepiej zbilansowany u mężczyzn niż u kobiet. Autorzy tłumaczą to wyższym zapotrzebowaniem kalorycznym mężczyzn i faktem, że częściej pomijają śniadanie, przez co przywiązują większą wagę do jakości głównego posiłku dnia.
Jak dania wpływają na wskaźniki składu ciała?
Analiza korelacji między jakością poszczególnych posiłków a parametrami składu ciała przyniosła wyniki statystycznie istotne, choć słabe.
Analiza wielowariantowa potwierdziła niezależny wpływ jakości obiadu na proporcje składu ciała. To najsilniejszy wynik całego badania. Zbilansowany obiad (obecność białka, warzyw i produktów zbożowych) wiązał się z niższą zawartością tłuszczu, wyższą masą mięśniową i lepszym nawodnieniem na poziomie komórkowym.
Drugie śniadanie, często traktowane jako posiłek drugiej kategorii, korelowało z niższym BMI i mniejszym poziomem tłuszczu trzewnego. Autorzy interpretują to jako marker ogólnie lepszej organizacji żywienia w ciągu dnia: kto je regularne drugie śniadanie, prawdopodobnie podchodzi do żywienia bardziej świadomie w ogóle.
Przeczytaj co to oznacza dla praktyki gabinetów dietetycznych.
W Klubie Dietetyków znajdziesz pełniejsze omówienie: praktyczny komentarz, jak tę wiedzę można wykorzystać w pracy z pacjentem.
- wnioski dla praktyki gabinetowej,
- ograniczenia badania,
- dyskusja dla dietetyków.
Bibliografia:
- Jaremków A, Markiewicz-Górka I, Kraik K, Pawlas K, Poręba R, Poręba M, Gać P. The Relationship Between Meal Composition and the Body Composition of Wroclaw Medical University Students. Nutrients. 2026 May 18;18(10):1602. doi: 10.3390/nu18101602. PMID: 42197061.
