Przed podróżą należy zadbać nie tylko o zapas paliwa, lecz także o posiłki i napoje. Odpowiednio skomponowane przekąski pomagają utrzymać stabilny poziom energii. Nie zastąpią jednak snu ani przerwy potrzebnej przy narastającej senności.
Senność za kierownicą wymaga postoju, a nie kolejnej przekąski
Jedzenie może ograniczyć uczucie głodu i spadek energii, ale nie usuwa zmęczenia wynikającego z niedoboru snu. Trudność z utrzymaniem otwartych oczu, częste ziewanie, przeoczenie zjazdu, brak pamięci ostatnich kilometrów lub zjeżdżanie z pasa oznaczają konieczność bezpiecznego zatrzymania auta. W takiej sytuacji nie należy liczyć na otwarte okno, głośną muzykę ani słodki napój. Skutecznym doraźnym działaniem jest postój oraz krótka drzemka trwająca około 15–20 minut.
Przed długą trasą należy również sprawdzić dokumenty pojazdu, w tym aktualność obowiązkowej polisy OC. Zakres ochrony i zasady ubezpieczenia można sprawdzić na stronie HDI: https://hdi.pl/ubezpieczenie-oc/.
Regularne posiłki ograniczają nagłe spadki energii podczas jazdy
Najlepiej wyruszać po pełnowartościowym, lekkostrawnym posiłku spożytym około 2–3 godziny przed drogą. Dobrze sprawdzi się owsianka z jogurtem naturalnym i owocami, kanapki z pieczywa pełnoziarnistego z jajkiem albo ryż z chudym mięsem, warzywami i niewielką porcją tłuszczu. Produkty zawierające węglowodany złożone, białko i błonnik są trawione wolniej niż słodycze, dlatego pomagają uniknąć gwałtownego głodu. Należy natomiast ograniczyć bardzo obfite dania smażone, tłuste fast foody oraz duże porcje słodyczy. Po takim posiłku może pojawić się dyskomfort, pragnienie albo ospałość, które utrudniają skupienie na drodze.
Jakie przekąski zabrać do auta?
Do auta należy zabrać produkty łatwe do podzielenia na małe porcje, niewymagające sztućców i takie, które nie mają silnego zapachu. Dobrym wyborem są:
- orzechy niesolone,
- pestki dyni,
- migdały,
- pieczona ciecierzyca,
- wafle pełnoziarniste,
- małe kanapki z pastą jajeczną lub hummusem,
- skyr naturalny przechowywany w torbie chłodzącej.
Przydatne są także warzywa pokrojone w słupki, np. marchew, ogórek, papryka czy kalarepa. Są chrupiące, mają dużą objętość i dostarczają niewiele kalorii.
Podczas postoju na parkingu przy restauracji, hotelu albo stacji paliw należy pamiętać także o zabezpieczeniu samochodu. HDI opisuje zakres dobrowolnego Autocasco pod adresem: https://hdi.pl/autocasco/.
Jak łączyć owoce z produktem zawierającym białko lub tłuszcz?
Banany, jabłka, gruszki, winogrona i mandarynki sprawdzają się w podróży, ponieważ nie wymagają przygotowywania tuż przed wyjazdem. Sam owoc może jednak szybko zaspokoić głód, a następnie pozostawić ochotę na kolejną porcję jedzenia. Z tego powodu korzystniej połączyć go z garścią orzechów, jogurtem naturalnym, kefirem, serkiem wysokobiałkowym albo kanapką z pastą z roślin strączkowych. Takie zestawienie dostarcza węglowodanów, białka i tłuszczu, a posiłek staje się bardziej sycący. Suszone owoce można traktować jako dodatek, a nie jako podstawową przekąskę. Są małe, łatwe do zjedzenia w nadmiarze i zawierają skoncentrowaną ilość cukrów.
Jak działa kawa na trasie? O tym pamiętaj!
Kawa działa przejściowo i wymaga rozsądnej ilości! Kofeina może czasowo zwiększać czujność i uwagę. Takie działanie stwierdzono przy porcji zawierającej co najmniej 75 mg kofeiny. Filiżanka kawy wypita podczas postoju może zatem być elementem planu podróży, szczególnie połączona z krótką drzemką. Kofeina zaczyna działać po pewnym czasie, a połączenie jej z odpoczynkiem daje lepszy efekt niż sam napój. Kawa, energetyk czy produkty z kofeiną (cukierki/gumy) nie uzasadniają dalszej jazdy, gdy pojawiają się wyraźne objawy senności. Przy poważnym deficycie snu mogą pojawić się epizody tzw. mikrosnu, nawet po wypiciu napoju pobudzającego. W takim stanie należy przerwać jazdę lub przekazać prowadzenie wypoczętej osobie.
Energetyki i słodkie napoje nie powinny zastępować wody
Dla zdrowych dorosłych jednorazowe spożycie kofeiny do 200 mg nie budzi zastrzeżeń EFSA, a dzienna ilość ze wszystkich źródeł do 400 mg również została uznana za bezpieczną dla ogółu zdrowych osób dorosłych. Trzeba jednak uwzględnić kawę wypitą rano, herbatę, colę, energetyki oraz suplementy z kofeiną. U części osób 100 mg kofeiny spożyte blisko pory snu może pogorszyć jakość nocnego odpoczynku. Na trasę należy więc zabrać przede wszystkim wodę, najlepiej w butelce umożliwiającej częste picie małych porcji. Nadmiernie słodkie napoje dostarczają dużo cukru, a gazowane mogą nasilać uczucie pełności.
Jak powinien wyglądać posiłek na stacji paliw?
Powinien być lekki i zaplanowany. Podczas długiej podróży korzystniej zrobić przerwę na pełniejszy, lecz niewielki posiłek, niż podjadać przez cały czas za kierownicą. W ofercie stacji lub restauracji warto wybierać:
- kanapkę z pieczywa razowego z chudym białkiem,
- sałatkę z jajkiem, kurczakiem albo strączkami,
- zupę warzywną,
- jogurt naturalny z owocem.
Należy uważać na gotowe wypieki, drożdżówki, chipsy i duże batoniki, gdyż dostarczają głównie szybko przyswajalnych węglowodanów, tłuszczu lub soli, ale nie tworzą posiłku wystarczająco sycącego na wiele godzin. Jedzenie należy spożywać na postoju. Rozpakowywanie produktów, szukanie butelki lub sięganie po rozsypane przekąski odwraca uwagę na drodze.
Plan przerw i odpoczynku jest ważniejszy niż zawartość schowka
Przerwy należy wpisać w plan przejazdu jeszcze przed wyjazdem, zwłaszcza przy jeździe nocą oraz między północą a godziną 6.00, gdy fizjologiczna potrzeba snu jest większa. W trakcie postoju dobrze jest przejść kilka minut, skorzystać z toalety, przewietrzyć się i zjeść przygotowaną porcję, zamiast kupować przypadkowe produkty pod wpływem głodu. Należy także obserwować własną reakcję na kawę i obfite posiłki, ponieważ tolerancja kofeiny oraz tempo trawienia są indywidualne. Najbezpieczniejszym przygotowaniem do długiej jazdy pozostaje odpowiednia ilość snu, tj.najlepiej 7–8 godzin nocnego wypoczynku. Przekąski mają wspierać komfort podróży, natomiast nie mogą maskować sygnałów zmęczenia.
Źródła
- https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/caffeine
- https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32016R1411
- https://www.nhtsa.gov/risky-driving/drowsy-driving
ARTYKUŁ SPONSOROWANY
