Nowa opinia regulacyjna EFSA potwierdza bezpieczeństwo soli aspartamu-acesulfamu przy aktualnych poziomach spożycia. Składnik ten znany jest pod kodem E962 lub nazwą handlową twinsweet.
Czym jest E962?
Sól aspartamu-acesulfamu (E 962) to słodzik dostępny w UE. Po spożyciu rozkłada się na dwa lepiej znane składniki: aspartam E951 i acesulfam K E950.
Czy E962 jest bezpieczne dla zdrowia?
Ocenianie bezpieczeństwa E 962 jako takiego nie miałoby sensu w oderwaniu od jego składników. EFSA przeprowadziła więc osobną, zaktualizowaną ocenę dla każdego ze składników, a następnie oceniła łączną ekspozycję na oba z uwzględnieniem wszystkich źródeł: zarówno bezpośredniego stosowania E 950 i E 951, jak i pośredniego poprzez E 962.
Aspartam jest prawdopodobnie najbardziej kontrowersyjnym słodzikiem na rynku. WHO sklasyfikowała go w 2023 roku jako potencjalnie rakotwórczy (2B). Jest to kategoria, w której mieści się też czerwone mięso w przetworzonej formie i używanie telefonu komórkowego. EFSA natomiast kilkakrotnie potwierdzała jego bezpieczeństwo przy typowych poziomach spożycia. Teraz ta ocena znów jest aktualizowana: tym razem przy okazji ponownej oceny soli aspartamu-acesulfamu (E 962). Wynik jest taki sam jak poprzednio: bezpieczny. Co to zdanie dokładnie oznacza?
Normy dla E962
Dla acesulfamu K panel oparł się na niedawnej (2025) ponownej ocenie, w której ustalono ADI na 15 mg/kg masy ciała na dobę. Dla aspartamu przeprowadzono pełną aktualizację oceny toksykologicznej i ekspozycyjnej względem poprzedniej opinii z 2013 roku i nie znaleziono podstaw do zmiany ADI, który pozostał na poziomie 40 mg/kg masy ciała na dobę.
- 40 mg/kg ADI aspartamu (E 951)
- 15 mg/kg ADI acesulfamu K (E 950)
Co oznaczają te normy w praktyce?
| SŁODZIK | ADI | DLA OSOBY 70 KG | ILE PUSZEK LIGHT NAPOJU? |
|---|---|---|---|
| Aspartam (E 951) | 40 mg/kg mc/dobę | 2800 mg/dobę | ~14 puszek* |
| Acesulfam K (E 950) | 15 mg/kg mc/dobę | 1050 mg/dobę | ~21 puszek* |
* Szacunki orientacyjne: zawartość słodzika w produkcie zależy od receptury.
Na co należy uważać?
Opinia EFSA ocenia toksykologiczne bezpieczeństwo przy aktualnych poziomach ekspozycji. Nie ocenia potencjalnego wpływu na skład mikrobiomu jelitowego. To obszar aktywnie badany, z rosnącą liczbą badań na zwierzętach i ludziach. Nie ocenia też potencjalnych efektów behawioralnych związanych z utrzymywaniem preferencji do słodkiego smaku.
Kontrowersyjna klasyfikacja aspartamu przez WHO IARC w 2023 roku (kategoria 2B: możliwie rakotwórczy). EFSA ocenia ryzyko, biorąc pod uwagę poziomy ekspozycji. Obie oceny mogą być poprawne jednocześnie i nie są sprzeczne.
Przeciwwskazanie: fenyloketonuria
Dla osób z fenyloketonurią aspartam jest bezwzględnie przeciwwskazany niezależnie od ocen bezpieczeństwa dla populacji ogólnej. Aspartam zawiera fenyloalaninę, której osoby z chorobą nie metabolizują. Produkty zawierające aspartam muszą nosić oznaczenie „zawiera źródło fenyloalaniny” i należy aktywnie informować pacjentów o konieczności czytania etykiet zarówno dla E 951, jak i E 962.
Przeczytaj co to oznacza dla praktyki gabinetów dietetycznych.
W Klubie Dietetyków znajdziesz pełniejsze omówienie: praktyczny komentarz, jak tę wiedzę można wykorzystać w pracy z pacjentem.
- wnioski dla praktyki gabinetowej,
- ograniczenia badania,
- dyskusja dla dietetyków.
Bibliografia:
- EFSA FAF Panel (EFSA Panel on Food Additives and Flavourings), Castle, L., Andreassen, M., Aquilina, G., Bastos, M. L., Boon, P., Fallico, B., FitzGerald, R., Frutos Fernandez, M. J., Grasl-Kraupp, B., Gundert-Remy, U., Gürtler, R., Houdeau, E., Kurek, M., Louro, H., Morales, P., Passamonti, S., Bruzell, E., Fortes, C., … Lodi, F. (2026). Re-evaluation of salt of aspartame-acesulfame (E 962) as food additive. EFSA Journal, 24(9), e10259. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2026.10259
- https://www.efsa.europa.eu/en/news/efsa-concludes-salt-aspartame-acesulfame-e-962-safe-current-exposure-levels
