Jak sobie radzić z niepożądanymi skutkami chemioterapii i radioterapii? – część 1

Leczenie onkologiczne jest często dla pacjenta, jak i dla bliskich mu osób trudne. Chemio- i radioterapia to podstawowe sposoby leczenia chorych na raka. Niestety bardzo często stosowanie ich powoduje wiele skutków ubocznych, które są dla pacjenta uciążliwe i mogą doprowadzić do znacznego osłabienia. Dlatego chory jak i jego bliscy powinni wiedzieć jak radzić sobie z uciążliwymi skutkami niepożądanymi leczenia onkologicznego. Ważne jest aby poprzez te “zabiegi” utrzymać odpowiedni stan odżywienia chorego podczas terapii.

Wymioty i poprzedzające je zwykle nudności to jedne z najczęściej występujących działań niepożądanych chemioterapii i radioterapii. Większość pacjentów leczonych cytostatykami, niestety ich doświadcza, ale zdarzają się też takie osoby, które leczenie znoszą bardzo dobrze. Nudności i wymioty spowodowane są głównie przez rodzaj podawanych leków cytostatycznych, ale mogą również być spowodowane stresem, który towarzyszy pacjentowi onkologicznemu. Są to bardzo uciążliwe skutki uboczne dla pacjenta, ponieważ mogą doprowadzić do jego niedożywienia, dlatego bardzo ważne jest to, aby jak najszybciej wyeliminować czynniki wywołujące wymioty/nudności.

pixabay, CC0

W przypadku nudności i wymiotów:

-spożywać małe objętościowo posiłki, ale często (5-6 dziennie)

-stosować dietę łatwostrawną, ograniczyć ilość błonnika pokarmowego

-unikać produktów wysokotłuszczowych, ostrych, bardzo słodkich

-zidentyfikować i wykluczyć produkty, które są przyczyną nudności i wymiotów

-posiłki powinny być podawane w temperaturze pokojowej

-unikać produktów o ostrym zapachu, najlepiej poprosić kogoś o przygotowanie posiłków

-pić wodę/ napoje (2-2,5l/ dzień), przed lub po posiłku, a nie w trakcie jedzenia

-jeść na siedząco, po posiłku nie kłaść się, mieć głowę uniesioną

-spożywać posiłki powoli, w miłej atmosferze, można również jeść “na raty” nie trzeba od razu zjeść wszystkiego co jest na talerzu

-jak już wystąpią wymioty to nie spożywać dopóki się nad nimi nie zapanuje, potem można spożywać małe ilości płynów, lub soków  (oprócz cytrusowych), sucharki, biszkopty, krakersy itp.

-pomocne może okazać się żucie gumy miętowej lub miętowego cukierka

-brać leki przeciwwymiotne, gdy otrzymuję się chemioterapie w szpitalu, nie wahać się i prosić o leki przeciwwymiotne, lekarz musi mieć konkretny sygnał, że pacjent źle się czuję i takich leków potrzebuje

Biegunki są to częste wypróżnienia (>3 razy na dobę), towarzyszy im zmiana konsystencji stolca na półpłynną lub płynną oraz bolesne kurcze jelit. Spowodowane są uszkodzeniami nabłonka jelit przez chemio- i radioterapie okolic brzucha. Mogą być też spowodowane złym wchłanianiem, nietolerancją laktozy, zakażeniem jelit i operacjami chirurgicznymi okolicy brzucha. Długotrwałe biegunki są bardzo niebezpieczne dla pacjenta ponieważ mogą doprowadzić do utraty apetytu, lęku przed jedzeniem, utraty masy ciała, niedożywienia, odwodnienia.

W przypadku wystąpienia biegunki:

-pić dużo płynów (2,5-3l/dobę): woda mineralna niegazowana, buliony warzywne, słaba herbata, rozcieńczone soki przecierowe, kompoty.

-przez pierwsze 1-2 dni spożywać płyny i kleiki aby “uspokoić “jelita

-produkty powinny być podawane w temperaturze pokojowej

– w przypadku poprawy należy wprowadzić do diety produkty takie jak:  jasne pieczywo, ryż biały, banany, musy z owoców, gotowane ziemniaki i marchew, chude gotowane mięso

-unikać produktów o wysokiej zawartości błonnika, unikać pieczywa z ziarnami, surowych owoców i warzyw, orzechów, nasion oraz produktów tłustych, bardzo słodkich, grillowanych, alkoholu, potraw pikantnych, mocnej herbaty i kawy, napojów gazowanych,

-unikać: buraków, kapusty, cebuli, czosnku, śliwek, owoców cytrusowych i suszonych, soku jabłkowego i gruszkowego

-jeżeli biegunka jest spowodowana nietolerancją laktozy to unikać mleka i produktów mlecznych

-wykluczyć żywność, która zawiera środki intensywnie słodzące np: sorbitol, ponieważ ma działanie przeczyszczające (gumy do żucia, dżemy, galaretki, napoje, pieczywo, produkty dla osób z cukrzycą)

-zasięgnąć porady lekarza prowadzącego

 

Źródło: M. Jarosz, I. Sajór, Żywienie chorych z nowotworami. Porady lekarzy i dietetyków, 2014, PZWL

Zostaw swoją opinię:

O autorze

Studentka 4 roku Żywienia Człowieka i Oceny Żywności na SGGW. Moje zainteresowania to: dietetyka, dietoterapia, dietoprofilaktyka zwłaszcza chorób nowotoworowych oraz zdrowe odżywianie. Kocham gotować i czytać książki.

Loading...
Udostępnienia