Jak sobie radzić z niepożądanymi skutkami chemioterapii i radioterapii? – część 2

To jest druga część artykułu – część pierwszą znajdziesz > tutaj <

Zaparcia to oddawanie stolca rzadziej niż 3 razy w tygodniu. Zaleganie twardego wysuszonego stolca w jelicie grubym uniemożliwia regularne wypróżnianie, co przyczynia się do uczucia dyskomfortu pacjenta, powoduje wzdęcia, uczucie pełności.

pixabay, CC0

W przypadku wystąpienia zaparć:

-spożywać produkty zawierające dużą ilość błonnika pokarmowego: pieczywo z ziarnami, świeże i gotowanie warzywa i owoce, nasiona, orzechy, suszone owoce (suszone śliwki, morele), brązowy ryż, pełnoziarnisty makaron, otręby, płatki owsiane, siemię lniane mielone

-pić dużo płynów (2,5-3l/dzień) najlepiej ciepłych

-spożywać jogurty naturalne, kefiry, maślanki- są to produkty zawierające probiotyki, czyli dobroczynne bakterie jelitowe, które pozytywnie oddziałują na florę jelit. Należy je jeść z płatkami owsianymi, siemieniem lnianym oraz owocami suszonymi.

-dodawać płatki owsiane lub otręby do naleśników, musów owocowych, koktajlów

-unikać pieczywa pszennego, białego ryżu, pieczywa cukierniczego, słodyczy, czekolady, ciastek, tłustych potraw,

-zamiast masła używać do chleba oliwy z oliwek  (ok. 1 łyżeczka)

-zwiększyć aktywność fizyczną w miarę możliwości, pomóc może nawet spacerowanie po mieszkaniu

-zasięgnąć porady lekarza prowadzącego

Zmiany smaku i zapachu – leki cytostatyczne mogą powodować zmiany smaku, ponieważ oddziałują na kubki smakowe, więc  to co kiedyś choremu smakowało, teraz może wywołać obrzydzenie. Często po zakończeniu chemioterapii/ radioterapii (okolic głowy i szyi) smak do tych produktów wraca. Możliwe też jest odczuwanie “chemicznego” posmaku w ustach, który zniechęca do jedzenia czegokolwiek. Utrata lub pogorszenie odczuwania smaku i zapachu jest bardzo indywidualna u chorych.

W przypadku zmian smaku i zapachu:

-wybierać żywność, która pacjentowi odpowiada, to co wydaje się atrakcyjne sensorycznie

-spożywać potrawy w temperaturze pokojowej lub chłodniejsze, ponieważ ciepło wzmaga zapach

-spróbować dodawać do potraw zioła, aby zamaskować lub poprawić niepożądany zapach takim, który choremu pasuje

-zastąpić czerwone mięso drobiem i rybami

-myć zęby po każdym posiłku/ lub przed, można spróbować też płukać usta

– w przypadku odczuwania metalicznego posmaku pić wodę z cytryną

-żuć gumę miętową między posiłkami

-zrezygnować  z picia kawy, mocnej herbaty, alkoholu, palenia papierosów

-nie spożywać ulubionych potraw bezpośrednio po zabiegach chemio- i radioterapii

-zrezygnować z potraw, które są wyjątkowo źle znoszone przez pacjenta

-jeżeli choremu nie odpowiada ulubiona wcześniej potrawa to również z niej zrezygnować, ponieważ trudniej będzie mu wrócić do jej spożywania po skończeniu leczenia

Suchość jamy ustnej – nadmierne wysuszanie śluzówki jamy ustnej spowodowane jest radioterapią okolic głowy i szyi, stosowaniem leków cytostatycznych oraz innych leków np. : przeciwdepresyjnych. Powodują one uszkodzenia ślinianek, przez co wydzielane jest za mało śliny do jamy ustnej co jest przyczyną trudności w połykaniu, próchnicy, złym trawieniem. Stwarza to dyskomfort u chorego. Zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjno-grzybiczych.  Pogarsza to jakość życia, powoduje niechęć do jedzenia, a tym samym pogarsza stan odżywienia chorego. Stosowanie się do odpowiednich zaleceń, może powstrzymać wysuszanie śluzówki jamy ustnej i poprawić znacznie jakość życia.

W przypadku suchości jamy ustnej:

-spożywać więcej potraw półpłynnych lub papkowatych: zupy, kisiele, kleiki, budynie, soki przecierowe, koktajl owocowo- warzywne, warzywa i owoce w postaci puree

-spożywać potrawy z sosami, dressingami, oliwą itd.

-unikać suchych,  kwaśnych potraw i produktów, o ostrych krawędziach, chlebów z chrupiącą skórką

-wpijać małe łyki wody nawet co 10-15 minut (do wody można dodać cytryny, jeśli nie występuje stan zapalny w jamie ustnej)

-pić płyny przez słomkę, jeśli występuje problem z ich spożywaniem

-pić mleko krowie pasteryzowane, i  jego przetwory (działa nawilżająco, odżywczo)

-unikać cytrusów, kofeiny, ostrych potraw, i  kwaśnych (przeciwwskazane są: alkohol, kawa, mocne herbaty, cola, ocet, pomidory i ich przetwory, kwaszona kapusta, sól, pieprz, chili)

-płukać jamę ustną przestudzonymi naparami siemienia lnianego, szałwi, rumianku

-spożywać produkty w najbardziej pasującej pacjentom temperaturze (zwykle, trzeba przetestować, która będzie najbardziej odpowiednia)

-zasięgnąć porady lekarza prowadzącego

źródło: M. Jarosz, I. Sajór, Żywienie chorych z nowotworami. Porady lekarzy i dietetyków, 2014, PZWL

Zostaw swoją opinię:

O autorze

Studentka 4 roku Żywienia Człowieka i Oceny Żywności na SGGW. Moje zainteresowania to: dietetyka, dietoterapia, dietoprofilaktyka zwłaszcza chorób nowotoworowych oraz zdrowe odżywianie. Kocham gotować i czytać książki.

Loading...
Udostępnienia