Pojawiła się metaanaliza oceniająca zarówno doustne, jak i miejscowe probiotyki w trądziku pospolitym. Przynosi ona ważne rozróżnienie, które łatwo zgubić w popularnonaukowym szumie.
Gdy pacjent z trądzikiem pyta o probiotyki, zwykle ma na myśli jedno pytanie: czy znikną mi wypryski? Odpowiedź, którą daje ta metaanaliza, jest dość zaskakująca:
Probiotyki nie zmniejszają liczby zmian skórnych. Ale zmniejszają ciężkość trądziku. To nie jest to samo. Dlaczego?
Od C. acnes do mikrobiomu: jak zmienił się obraz patogenezy
Przez dekady trądzik był traktowany niemal wyłącznie jako problem jednego patogenu, Cutibacterium acnes, co uzasadniało dominację antybiotyków w terapii. Nowsze badania komplikują ten obraz. Coraz częściej mówi się o równowadze mikrobiomu skóry. Stąd większe zainteresowanie budzi stosowanie probiotyków.
Dysbioza jelit przez mechanizm zwiększonej przepuszczalności bariery jelitowej pozwala metabolitom bakteryjnym przedostawać się do krwiobiegu i wpływać na mikrobiom skóry oraz nasilać ogólnoustrojowy stan zapalny. To właśnie przez oś jelito-skóra probiotyki doustne mogą działać systemowo. Nie jest to działanie lokalne na skórę, lecz pośrednie.
Liczba zmian ta sama, ale ciężkość trądziku mniejsza
Liczba zmian skórnych nie zmniejszyła się istotnie w żadnej z analiz. Trendy były korzystne, ale żaden nie osiągnął progu istotności statystycznej. To ważna informacja, bo właśnie liczba zmian jest tym, co pacjent widzi w lustrze i czym mierzy skuteczność terapii.
Jedyny istotny statystycznie wynik dotyczy skali GAGS (Global Acne Grading System) mierzącej ciężkość trądziku, a nie samą liczbę zmian. Efekt osiągnięto tylko dla doustnych probiotyków. Efekt jest mały, ale powtarzalny w analizach podgrupowych. Był konsekwentny w badaniach trwających co najmniej 12 tygodni.
Przeczytaj co to oznacza dla praktyki gabinetów dietetycznych.
W Klubie Dietetyków znajdziesz pełniejsze omówienie: praktyczny komentarz, jak tę wiedzę można wykorzystać w pracy z pacjentem.
- wnioski dla praktyki gabinetowej,
- ograniczenia badania,
- dyskusja dla dietetyków.
Bibliografia:
- Julanon N, Unhapipatpong C, Wongjirattikarn R, Anutraungkool T, Chaowattanapanit S, Choonhakarn C, Sawanyawisuth K, Shantavasinkul PC, Zouboulis CC, Piguet V. Role of Probiotics in Managing Acne Vulgaris: A Systematic Review and Meta-Analysis of Clinical Trials. J Cutan Med Surg. 2026 May 19:12034754261445880. doi: 10.1177/12034754261445880. Epub ahead of print. PMID: 42153538.
