5/5 (1)

Ciąża to czas zmian immunologicznych i fizjologicznych w organizmie kobiety. Zmienia się mikrobiom jelita i pochwy, a skład mikroflory ma wpływ na zdrowie metaboliczne i immunologiczne potomstwa.

Zmiany mikroflory w ciąży

Zaobserwowano, że mikroflora matki w trzecim trymestrze ciąży wykazuje oznaki stanu zapalnego, otyłości i spadku wrażliwości komórek na insulinę, tak jak obserwuje się u osób nadmierną masą ciała.

W mikrobiomie pochwy zdrowych kobiet, dominuje wysoki odsetek bakterii Lactobacillus, które wytwarzają kwas mlekowy, chroniąc przed rozwojem bakterii chorobotwórczych. W czasie ciąży różnorodność i bogactwo mikrobiomu pochwy spada.

Dodatkowo złe nawyki żywieniowe i brak aktywności fizycznej może mieć wpływ na rozwój chorób metabolicznych, takich jak otyłość lub cukrzyca typu 2.

Wykazano, że kobiety w ciąży z nadwagą mają inny skład mikrobiomu niż ciężarne z prawidłową masą ciała, między innymi wyższą liczebność Bacteroidetes, Staphylococcus i Clostridium, a niższą Bifidobacterium. Wpływa to także na niemowlęta, u których zaobserwowano niższy poziom bakterii ze szczepu Bifidobacterium.

Probiotyki w ciąży a zdrowie potomstwa

Przeprowadzono liczne badania nad suplementacją probiotykami przez kobiety ciężarne na zdrowie potomstwa. Przegląd badań dostarcza niespójne informacje i wciąż potrzebne są randomizowane i kontrolowane badania, które szczegółowo określą skład probiotyków, dawkę, czas stosowania i obejmą dużą grupę badanych. Jednak obecne wyniki badań są obiecujące i pokazują że suplementacja probiotykami przez ciężarne pozytywnie wpływa na zdrowie potomstwa.

Cukrzyca ciążowa

Cukrzyca ciążowa to stopień nietolerancji glukozy rozpoznawalny w okresie ciąży u zdrowych kobiet. Jest to stan niebezpieczny dla rozwijającego się płodu ze względu na ryzyko przerostu komórek Beta wysp trzustkowych Langerhansa, spowodowanych nadmiernym wydzielaniem insuliny przez płód.

Przeczytaj także na dietetycy.org.pl:  Chirurgia bariatryczna wydłuża życie osobom otyłym

Niekontrolowana cukrzyca ciążowa zwiększa ryzyko wad wrodzonych, makrosomii, hipoglikemii noworodków, hipokalcemii, a nawet śmierci. Kobiety z cukrzycą ciążową mogą rozwinąć insulinooporność z powodu zmian hormonalnych, przyrostu masy ciała lub zmian w mikroflorze jelitowej. Dlatego tak ważne jest dbanie o prawidłową glikemię w ciąży.

Wyniki badań pokazują, że suplementacja probiotykami poprawia insulinowrażliwość, zmniejsza stężenie glukozy i insuliny na czczo oraz reguluje metabolizm glukozy. Nie zaobserwowano wpływu  probiotyków na antropometrię noworodków i stężenie lipidów we krwi u matek.

Przeprowadzono niewielką liczbę badań, ale niektóre znich pokazują, że odpowiednia dla kobiet w ciąży dieta i stosowanie probiotyków powoduje spadek ryzyka cukrzycy ciężarnych z 34% do 13%.

Inne wyniki badań

Ponadto wykazano, że:

  • Suplementacja probiotykami przez kobiety ciężarne zmniejsza ryzyko martwiczego zapalenia jelit u noworodków. Szczególnie korzystny wpływ miał probiotyk zawierający szczepy bakterii: Lactobacillus, Bifidobacterium i S.Thermophilus.
  • Stosowanie probiotyków przez kobiety w ciąży związane było z niższym ryzykiem wystąpienia egzemy u dziecka do 6 miesiąca życia i zapaleniem błony śluzowej nosa i gardła między 18 a 36 miesiącem życia.
  • Suplementacja nie zmniejsza ryzyka astmy oskrzelowej.

Stres oksydacyjny

Określone szczepy bakterii kwasu mlekowego mają działanie przeciwutleniające, dlatego probiotykoterapia u kobiet z cukrzycą ciężarnych zmniejsza stres oksydacyjny w przypadku wystąpienia hiperglikemii. Inne badania pokazują, że probiotyki zapobiegają powstawaniu przepuszczalności jelit oraz regulują wydzielanie cytokin prozapalnych, powodując spadek IL-6 i TNF-alfa.

Biegunki i infekcje żołądkowo-jelitowe u niemowląt

Badacze zainteresowali się gatunkami ze szczepu: Bifidobacterium Lactis i Rhamnosus na wzrost płodu, zdrowie matki, występowanie biegunek  i zachorowalność  niemowląt do pierwszego roku życia. Badanie wykazało, że w grupie kontrolnej (przyjmującej probiotyki) zaobserwowano  dwukrotnie rzadsze występowanie infekcji żołądkowo-jelitowych i wymiotów. Biegunki występowały rzadziej w grupie kontrolnej niż w placebo, jednak nie były to różnice istotne statystycznie.

Przeczytaj także na dietetycy.org.pl:  Dieta osób niepełnosprawnych

Karmienie piersią

Karmienie piersią wpływa korzystnie na mikrobom jelitowy dziecka. Mleko matki, przekazywane dziecku podczas karmienia, bogate jest w pałeczki kwasu mlekowego i bifidobakterie. Spożywanie suplementów probiotycznych powodowało wzrost pałeczek kwasu mlekowego i bifidobakterii w siarze i w mleku dojrzałym.

Suplementacja probiotykami przez kobiety karmiące wpływa pozytywnie na skład mleka, oraz na rozwój układu odpornościowego dziecka poprzez regulacje odpowiedzi typu Th1 i Th2. Dodatkowo u dzieci kobiet z grup badanych (spożywających suplementy probiotyczne), zaobserwowano mniejszą liczbę zaburzeń żołądkowo-jelitowych.

Jedno z randomizowanych, podwójnie zaślepionych badań na 415 kobietach ciężarnych pokazało, że suplementacja probiotykami zmniejsza częstość występowania egzemy u dzieci. Badania pokazują, ze suplementacja nie zmniejsza ryzyka alergii u dzieci, ale ma rolę zapobiegawczą w przypadku wystąpienia egzemy.

Alergia

WAO, czyli Światowa Organizacja Alergologiczna w 2015roku zaleciła suplementację probiotykami:

  • Kobietom ciężarnym o wysokim ryzyku urodzenia dziecka alergicznego.
  • Kobietom, które karmią piersią  niemowlęta o wysokim ryzyku alergii.
  • Niemowlętom o dużym ryzyku wystąpienia alergii.

Wnioski

Zapobieganie otyłości, insulinooporności i hiperglikemii w ciąży odgrywa istotną rolę w kształtowaniu zdrowia dziecka.

Jednak często sama zmiana stylu życia jest trudna do wdrożenia i mało skuteczna. Obiecujące stają się probiotyki, które w ostatnim czasie zdobywają coraz większą sławę, ze względu na pozytywny wpływ na zdrowie człowieka.

Nieliczne badania pokazują, że stosowanie probiotków przez kobiety ciężarne zdrowe, otyłe i z cukrzycą, poprawiają parametry zdrowia dziecka i mogą mieć rolę ochronną przed rozwojem wielu chorób. 

Przeczytaj także na dietetycy.org.pl:  Dieta bogata w sacharozę w porach aktywności – nowe badanie na szczurach

Suplementacja probiotykami jest bezpieczna i nie powinna negatywnie wpłynąć na zdrowie. Jednak są szczególne przypadki osób, które powinny zachować szczególną ostrożność: pacjenci z niedoborem odporności, ze zwiększonym ryzykiem sepsy, osoby z nieszczelnym jelitem i chorobami żołądkowo-jelitowymi.

Bibliografia:

  1. Taylor BL,  Woodfall GE, Sheedy KE , O’Riley ML , Rainbow KA,  Bramwell EL, et al.: Effect of Probiotics on the Glucose Levels of Pregnant Women: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients. 2017 May 5;9(5)
  2. Gomez Arango LF, Barrett HL, Callaway LK, Nitert MD: Probiotics and Pregnancy. Curr Diab Rep. 2015 Jan;15(1):567
  3.  Mantaring J., Benyacoub J., Destura R., Pecquet S., Vidal K.,Volger S., et al.: Effect of maternal supplement beverage with and without probiotics during pregnancy and lactation on maternal and infant health: a randomized controlled trial in the Philippines. BMC Pregnancy Childbirth. 2018May 31;18(1):193.
  4. Baldassarre ME, Palladino V, Amoruso A , Pindinelli S , Mastromarino P , Fanelli M.,et al.: Rationale of Probiotic Supplementation during Pregnancy and Neonatal Period. Nutrients. 2018 Nov 6;10(11).
  5. Zheng J., Feng Q., Zheng S., Xiao X.: The effects of probiotics supplementation on metabolic health in pregnant women: An evidence based meta-analysis. PLoS One. 2018 May21;13(5):e0197771.
  6. Jarde A, Lewis-Mikhael AM , MoayyediP, Stearns JC, Collins SM,  Beyene J., et al.: Pregnancy outcomes in women taking probiotics or prebiotics: a systematic review and meta-analysis. BMC Pregnancy Childbirth. 2018Jan 8;18(1):14.

Zostaw swoją opinię:

O autorze

Klaudia Czajczyńska

Studentka Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Miłośnik biegania, od tego roku maratończyk. Moim największym zainteresowaniem jest dietetyka sportowa i literatura związana ze zdrowym trybem życia. Ponadto lubię gotować, w szczególności tworzyć słodkie desery, którymi dziele się z przyjaciółmi.

Yes No