Systematyczne pomiary poziomu glukozy stanowią bardzo istotny element leczenia cukrzycy. Dzięki nowoczesnym technologiom dokładne i wygodne monitorowanie poziomu cukru na co dzień jest możliwe także w warunkach domowych. Jak sprawdzić poziom cukru we krwi, by móc lepiej kontrolować swoją chorobę? Sprawdź.
Jak sprawdzić poziom cukru we krwi?
Poziom cukru we krwi można kontrolować na kilka sposobów, zarówno w warunkach domowych, jak i laboratoryjnych. Wśród najpopularniejszych metod pomiaru glukozy we krwi wymienia się:
- nakłucie palca i pobranie niewielkiej ilości krwi przy pomocy glukometru, paska testowego oraz nakłuwacza (lancetu);
- skorzystanie z systemu ciągłego monitorowania glikemii (Continuous Glucose Monitoring, CGM) lub sensora do pomiaru cukru typu flash (Flash Glucose Monitoring, FGM). Urządzenia te pozwalają kontrolować poziom cukru bez konieczności częstego nakłuwania palca.
Poziom cukru można zmierzyć także w warunkach laboratoryjnych. W tym celu wykonuje się badania laboratoryjne, takie jak:
- pomiar glukozy na czczo – krew do tego badania pobierana jest z żyły (najczęściej z ramienia);
- krzywa cukrowa (doustny test obciążenia glukozą, w skrócie OGTT) – badanie polega na pobraniu krwi pacjenta na czczo, wypiciu przez pacjenta roztworu glukozy, a następnie ponownym pobraniu krwi po 1 i 2 godzinach, aby ocenić reakcję organizmu na cukier;
- hemoglobina glikowana (HbA1c) – badanie z krwi pokazuje średni poziom cukru we krwi z ostatnich 3 miesięcy, co pozwala ocenić długoterminową kontrolę glikemii.
Jak wykonać pomiar poziomu cukru krok po kroku?
Jak zmierzyć poziom cukru we krwi w warunkach domowych przy pomocy glukometru? W tym celu:
- przeczytaj instrukcję obsługi glukometru;
- zadbaj o to, aby pomiar glukozy był wykonywany w temperaturze pokojowej;
- umyj ręce ciepłą wodą i osusz je starannie jednorazowym ręcznikiem (nie należy używać w tym celu chusteczek nawilżanych, natomiast jeśli stosujesz płyn do dezynfekcji, trzeba odczekać około 30 sekund przed wykonaniem nakłucia);
- przygotuj nakłuwacz (w przypadku modeli wielorazowego użytku należy także włożyć do nakłuwacza nowy lancet);
- wyjmij nowy pasek testowy z opakowania i zamknij szczelnie opakowanie z pozostałymi paskami testowymi;
- włóż pasek testowy do glukometru (należy przy tym uważać, aby nie dotknąć okienka przeznaczonego na kroplę krwi);
- wybierz palec do nakłucia (nie należy nakłuwać kciuka oraz palca wskazującego);
- nakłuj palec z boku opuszki, a nie w jego centralnej części, by zminimalizować dyskomfort (w przypadku wykonywania większej liczby pomiarów zmieniaj palce do nakłuć);
- przyłóż glukometr z założonym paskiem testowym do kropli krwi (użyj pierwszej kropli krwi);
- odczytaj i zapisz wynik pomiaru;
- wytrzyj miejsce nakłucia gazikiem i zabezpiecz plasterkiem;
- wyjmij pasek testowy oraz zużyty lancet, by je zutylizować.
Warto wiedzieć
W przypadku systemu CGM (Continuous Glucose Monitoring) w celu wykonania pomiaru glukozy we krwi nie trzeba codziennie nakłuwać palca. Czujnik automatycznie mierzy poziom cukru w płynie śródmiąższowym pod skórą.
Czym się różnią systemy do monitorowania glikemii CGM i FGM?
Systemy monitorowania poziomu glukozy CGM (Continuous Glucose Monitoring) oraz FGM (Flash Glucose Monitoring) pozwalają na wygodne kontrolowanie glikemii, bez konieczności częstego nakłuwania palca. Te dwie metody różnią się sposobem odczytu danych:
- CGM umożliwia automatyczny i ciągły pomiar poziomu glukozy przez całą dobę. Czujnik umieszczony pod skórą stale mierzy poziom cukru i automatycznie przesyła dane do urządzenia odbiorczego, np. smartfona;
- FGM również mierzy poziom glukozy przez całą dobę, jednak odczyt danych następuje dopiero po zeskanowaniu sensora. Aby sprawdzić wynik, użytkownik musi zbliżyć czytnik lub telefon do czujnika.
Dlaczego warto sprawdzać poziom cukru we krwi?
Dzięki regularnym pomiarom poziomu cukru we krwi pacjent z cukrzycą może lepiej kontrolować swoją chorobę. Sprawdzenie poziomu glukozy dostarcza istotnych informacji, takich jak np. konieczność zmiany dawki leku. Umożliwia również wczesne wykrywanie nieprawidłowości i dzięki temu minimalizowanie ryzyka rozwoju poważniejszych powikłań cukrzycy, takich jak np.:
- choroby oczu i pogorszenie wzroku;
- owrzodzenia stóp wynikające z neuropatii i niedokrwienia (w skrajnych przypadkach mogą one wymagać amputacji);
- uszkodzenia nerwów.
Warto wiedzieć
Wyniki pomiarów poziomu glukozy zawsze należy konsultować z lekarzem. Jedynie specjalista jest w stanie ocenić rezultaty badań i podjąć trafne decyzje dotyczące leczenia.
Źródła naukowe:
- Centers for Disease Control and Prevention (2024). Monitoring Your Blood Sugar. [online] Diabetes. Available at: https://www.cdc.gov/diabetes/diabetes-testing/monitoring-blood-sugar.html [dostęp online: 05.03.2026 r.].
- Diabetes UK (2025). How to check your blood sugar levels. [online]. Available at: https://www.diabetes.org.uk/about-diabetes/looking-after-diabetes/blood-sugar-levels [dostęp online: 05.03.2026 r.].
- Mayo Clinic (2024). Blood sugar testing: Why, when and how. [online]. Available at: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/in-depth/blood-sugar/art-20046628 [dostęp online: 05.03.2026 r.].
