Książki dotyczące menopauzy coraz częściej trafiają na rynek poradnikowy, ale niewiele z nich próbuje połączyć popularnonaukową narrację z dietetyką, profilaktyką i codziennym doświadczeniem kobiet w okresie okołomenopauzalnym. „Menopauza” Magdaleny Makarowskiej jest właśnie taką próbą – bardzo osobistą, momentami emocjonalną, a jednocześnie mocno osadzoną w praktyce żywieniowej i fizjologii zmian hormonalnych. To publikacja napisana z wyraźną intencją wsparcia kobiet po 35. roku życia, które zaczynają obserwować u siebie pierwsze sygnały przemian metabolicznych, hormonalnych i psychicznych związanych z perimenopauzą i menopauzą.
| Tytuł: Jedz pysznie w menopauzie |
| Autor: Magdalena Makarowska |
| Wydawnictwo: Feeria |
| Rok wydania: 2026 |
| Liczba stron: 384 |
Wywiad z autorką
O książce
Autorka od pierwszych stron buduje narrację opartą nie tylko na wiedzy dietetycznej, ale również na doświadczeniu własnym i obserwacji gabinetowej. To bardzo charakterystyczny rys tej książki – menopauza nie jest tutaj przedstawiona wyłącznie jako zbiór objawów klinicznych czy problemów hormonalnych, ale jako szeroki proces biologiczny, psychologiczny i społeczny. Widać to już w otwierających rozdziałach, w których Mgdalena Makarowska opisuje menopauzę jako zmianę formy kobiecości, a nie jej utratę, podkreślając znaczenie samoopieki, profilaktyki i świadomego stylu życia.
Autrka w umiejętny sposób tłumaczy skomplikowane mechanizmy hormonalne prostym, komunikatywnym językiem, bez nadmiernego upraszczania biologii kobiecego organizmu. Sprawnie prowadzi czytelniczkę przez kolejne etapy premenopauzy, perimenopauzy i postmenopauzy, wyjaśniając zmiany dotyczące estrogenów, progesteronu, FSH, LH czy DHEA. Jednocześnie pokazuje ich praktyczne konsekwencje metaboliczne i psychiczne. W książce ujęte zostały też fragmenty dotyczące insulinooporności, odkładania tkanki tłuszczowej trzewnej, zaburzeń snu czy wpływu spadku estrogenów na stan zapalny oraz funkcjonowanie układu nerwowego.
Z perspektywy dietetyka klinicznego istotnym atutem książki jest mocne zaakcentowanie profilaktyki i diagnostyki. Autorka nie zatrzymuje się wyłącznie na ogólnych zaleceniach żywieniowych, ale proponuje bardzo szeroką checklistę badań dla kobiet po 40. roku życia, obejmującą diagnostykę hormonalną, metaboliczną, ocenę tarczycy, gospodarki żelazowej, stanu kości czy badań przesiewowych w kierunku nowotworów. To fragment istotny dla specjalistów pracujących z pacjentkami w okresie menopauzalnym, ponieważ pokazuje menopauzę w sposób interdyscyplinarny, a nie wyłącznie dietetyczny.
Warto również zwrócić uwagę na sposób przedstawienia aktywności fizycznej. Autorka nie promuje agresywnego podejścia treningowego, lecz konsekwentnie podkreśla znaczenie ćwiczeń oporowych, pilatesu, jogi czy regularnego ruchu jako elementu wspierającego zdrowie metaboliczne, kostne i psychiczne kobiet. W książce wielokrotnie powraca idea, że menopauza wymaga zmiany strategii dbania o organizm, a nie prób funkcjonowania „tak jak wcześniej”.
Ciekawie wypada także warstwa psychologiczna poradnika. Magdalena Makarowska dużo miejsca poświęca przeciążeniu kobiet, perfekcjonizmowi, chronicznemu stresowi i społecznym oczekiwaniom wobec kobiet po czterdziestce. Rozdziały dotyczące „manifestu nieidealnej kobiety” czy potrzeby odzyskiwania równowagi życiowej mogą wydawać się mniej naukowe, ale dobrze wpisują się w aktualne rozumienie menopauzy jako procesu obejmującego również zdrowie psychiczne i dobrostan.
Książka ma jednak także swoje ograniczenia, o których warto wspomnieć z perspektywy profesjonalnego odbiorcy. Momentami narracja bardzo mocno przesuwa się w stronę emocjonalnego poradnika lifestyle’owego, przez co część treści traci precyzję charakterystyczną dla publikacji stricte popularnonaukowych. Niektóre fragmenty są mocno metaforyczne, a język bywa silnie publicystyczny i nacechowany emocjonalnie. Dla części dietetyków może to być zaletą, bo zwiększa przystępność tekstu dla pacjentek, jednak osoby oczekujące bardziej akademickiego stylu mogą odczuwać pewien niedosyt.
Drugim elementem, który może budzić ostrożność, jest bardzo szeroki zakres tematów suplementacyjnych i anti-agingowych. Choć autorka wielokrotnie podkreśla znaczenie Evidence Based Medicine i profilaktyki opartej na danych naukowych, momentami widać wyraźne balansowanie pomiędzy podejściem EBM a narracją wellness. Nie jest to publikacja stricte kliniczna ani podręcznik medyczny i warto o tym pamiętać, rekomendując ją pacjentkom.
Dużym plusem książki pozostaje natomiast jej praktyczny charakter. Oprócz części teoretycznej czytelniczki otrzymują rozbudowany moduł dietetyczny oraz przepisy inspirowane dietą śródziemnomorską o niskim indeksie glikemicznym. Dzięki temu publikacja może pełnić funkcję nie tylko edukacyjną, ale również motywacyjną i wdrożeniową.
Podsumowanie
„Menopauza” nie jest książką pisaną dla lekarzy czy naukowców. To poradnik tworzony przede wszystkim dla kobiet, które próbują zrozumieć własne ciało w okresie hormonalnej transformacji. I właśnie w tej roli sprawdza się najlepiej – jako empatyczne, nowoczesne i bardzo kobiece w formie wprowadzenie do dietetyki menopauzy, które może być dobrym uzupełnieniem pracy specjalisty. Dietetycy pracujący z kobietami 40+ prawdopodobnie znajdą tu wiele wątków pomocnych w lepszym rozumieniu doświadczeń swoich pacjentek, nawet jeśli część treści wymaga później doprecyzowania lub pogłębienia podczas konsultacji.
