Dieta gdy cierpisz na zespół jelita drażliwego (IBS)

Zespół jelita drażliwego (IBS) to choroba jelita cienkiego i grubego, objawiająca się głównie bólami brzucha oraz zaburzeniami rytmu wypróżnień, które nie są uwarunkowane zmianami organicznymi ani biochemicznymi. Jest najczęściej występującą chorobą układu pokarmowego. Zdiagnozowany IBS występuje u 10-20% dorosłej populacji i 2 razy częściej dotyka kobiet niż mężczyzn. Objawy pojawiają się najczęściej między 20 a 40 rokiem życia. Przyczyna zespołu jelita drażliwego nie została do końca wyjaśniona. Do najważniejszych czynników odgrywających rolę w rozwoju tej choroby należą:

  • zaburzenia funkcji motorycznej jelit;
  • nadwrażliwość trzewna;
  • zaburzenia na osi mózgowo-jelitowej;
  • przebycie biegunki infekcyjnej;
  • czynniki psychologiczne (stres, depresja, stany lękowe).

Przebieg choroby ma charakter przewlekły i w zależności od dominującego objawu wyróżnia się 3 jej typy:

  • biegunkowy;
  • zaparciowy;
  • mieszany (występowanie naprzemienne biegunek i zaparć).

Objawy choroby to:

  • stały lub nawracający dyskomfort, ból brzucha, który nasila się po posiłkach;
  • biegunka lub zaparcia bądź ich naprzemienne występowanie;
  • wzdęcia, uczucie pełności nawet po niewielkim posiłku;
  • domieszka śluzu w kale;
  • zgaga;
  • nudności;
  • wymioty;
  • uczucie zmęczenia.

Rozpoznanie ustala się na podstawie potwierdzenia występowania typowych objawów, przez co najmniej 3 miesiące z równoczesnym wykluczeniem istnienia innych chorób organicznych (na podstawie badań diagnostycznych).

Leczenie to głownie odpowiednie dieta. Nie istnieją zalecenia dietetyczne identyczne dla wszystkich chorych. Ogólne wytyczne należy dostosować indywidualnie, biorąc pod uwagę tolerancję na niektóre produkty i potrawy.

Kluczowe jest ustalenie składników diety, które wywołują niepożądane objawy. W tym celu przez kilka dni należy dokładnie notować wszystko to, co się zjadło i wypiło z jednoczesną obserwacją występujących w tym czasie dolegliwości. Taka analiza może pomóc w ustaleniu pokarmów wywołujących i nasilających objawy.

Najczęściej, jako źle tolerowane przez chorych na IBS wymieniane są:

  • produkty wzdymające takie jak cebula, czosnek, kapusta, strączkowe, kalafior, brokuły, brukselka, kukurydza
  • produkty mleczne
  • kawa
  • produkty z pszenicy
  • jaja
  • cytrusy
  • drożdże
  • ostre przyprawy
  • produkty smażone
  • żywność typu „fast food”.

Najbardziej ogólne zalecenia dietetyczne to:

  • regularne jedzenie pięciu posiłków dziennie o małej objętości
  • rezygnacja lub znaczne ograniczenie ilości produktów, których chory nie toleruje
  • ograniczenie spożycia produktów i potraw tłustych i smażonych
  • unikanie produktów i potraw powodujących wzdęcia
  • ograniczenie ilości spożywanej kawy, herbaty, napojów alkoholowych i napojów gazowanych

Najlepsze będą potrawy gotowane w wodzie lub na parze a także pieczone w folii bądź duszone bez tłuszczu. Niewskazane jest za to smażenie, grillowanie i tradycyjne pieczenie.

Rokowania, co do wyleczenia choroby są niepomyślne. Po zaprzestaniu przestrzegania zaleceń dietetycznych objawy niestety powracają.

Przeczytaj również:

O autorze

Dietetyk, specjalista ds. żywienia. Absolwentka Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Udostępnień