Leki takie jak semaglutyd czy tirzepatyd pomagają mocno schudnąć, bo sprawiają, że jemy dużo mniej. Eksperci wiedzą jednak, że ma to też swoją drugą, mniej korzystną stronę. Gdy talerz jest pusty, łatwo o zbyt mało białka, witamin i płynów. Polskie Towarzystwo Dietetyki opublikowało stanowisko, jak dbać o żywienie w czasie takiego leczenia.
Dokument opiera się na dostępnych badaniach i wytycznych innych towarzystw, zebranych i uzgodnionych w jedno stanowisko. Warto pamiętać, że badań nad dietą u osób na tych lekach jest jeszcze mało, ponieważ są one stosunkowo nowe.
Uwaga na niedobory przy GLP-1
Eksperci podkreślają, że osoby na lekach inkretynowych są narażone na niedobory i utratę mięśni. Radzą między innymi, by jeść mniejsze, ale bardziej wartościowe posiłki, pilnować białka i ćwiczyć siłowo. Nie zalecają za to brania suplementów „na wszelki wypadek”.
Mniej jedzenia to ryzyko niedoborów. W jednym z badań osoby na lekach z tej grupy miały za mało błonnika, wapnia, żelaza, magnezu, potasu i kilku witamin. Witaminy D i potasu brakowało prawie wszystkim badanym. Mniej niż 1 na 10 osób jadła tyle białka, ile proponują specjaliści.
Wbrew standardowej konsumenckiej praktyce, raczej nie warto sięgać po suplementy bez wcześniejszej podstawy w badaniach. Eksperci nie zalecają brania witamin i składników mineralnych wszystkim. Suplement ma sens, gdy badanie pokaże niedobór albo gdy stale jemy za mało.
Ochrona masy mięśniowej
Co naturalne, część utraconych kilogramów to mięśnie. Kluczowe jest zadbanie, by tym spadkiem zarządzać. Według badań około jedna czwarta traconej masy ciała to nie tłuszcz, tylko głównie mięśnie i inne tkanki. Dlatego eksperci radzą jeść więcej białka niż zwykle i regularnie ćwiczyć z obciążeniem. Ile dokładnie białka, warto ustalić z dietetykiem, bo zależy to od wieku, masy ciała i stanu zdrowia.
Codzienne nawyki żywieniowe w trakcie leczenia
Gdy apetyt jest mały, lepiej jeść częściej i mniej. Dobrze sprawdzają się ryby, jaja, jogurty i serki, strączki, tofu i orzechy. Warto zaczynać posiłek od części białkowej. Pomagają też zupy, koktajle i inne płynne lub miękkie potrawy.
Warto też wiedzieć, jak zarządzić ewentualnymi problemami z układem pokarmowym, ponieważ są dość częste. Dotyczą od 4 do 7 na 10 osób, zwykle na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki. Najczęściej mijają. Pomaga jedzenie mniejszych porcji, powolne jedzenie, unikanie smażonych i tłustych potraw oraz napojów gazowanych i alkoholu. Pić lepiej małymi łykami, często między posiłkami.
Rola dietetyka w trakcie leczenia
Dietetyk powinien być częścią zespołu, który prowadzi leczenie. W jednym z dużych badań osoby na semaglutydzie, które dostawały też intensywne wsparcie w zmianie diety i stylu życia, schudły średnio o 16% masy ciała. W grupie z samym takim wsparciem, bez leku, spadek wyniósł niecałe 6%.
Warto też wiedzieć, że wiele osób przerywa leczenie w ciągu pierwszego roku, najczęściej z powodu dolegliwości żołądkowych i kosztów. Dietetyk może pomóc również w takiej sytuacji.
Zapraszamy też do kursu online:
Lub dołącz do dyskusji
Przeczytaj co to oznacza dla praktyki gabinetów dietetycznych.
W Klubie Dietetyków znajdziesz pełniejsze omówienie: praktyczny komentarz, jak tę wiedzę można wykorzystać w pracy z pacjentem.
- wnioski dla praktyki gabinetowej,
- ograniczenia badania,
- dyskusja dla dietetyków.
Bibliografia:
- Kwaśny A, Słoma-Krześlak M, Kostelecki G, Rychter AM, Brzegowy M, Jeziorek M, Kręgielska-Narożna M, Lange E, Boniecka I, Prejbisz A, Dobrowolski P, Czapla M. Diet and nutrition in obesity treated with incretin-based therapies: A scientific statement of the Polish Society of Dietetics. Adv Clin Exp Med. 2026 Oct 2. doi: 10.17219/acem/235937. Epub ahead of print. PMID: 42823936.
