Witamina D

Witamina D – w ostatnich latach widoczne jest ogromne zainteresowanie naukowców i lekarzy jej tematem i rozważaniami dotyczącymi konieczności jej suplementacji. Nic dziwnego, gdyż najnowsze badania epidemiologiczne pokazują, iż na niedobory witaminy D cierpi niemal 90% polskiego społeczeństwa. Grupą szczególnie narażoną na ich wystąpienie są dzieci i osoby starsze, a konsekwencje deficytów mogą przynosić katastrofalne skutki dla naszego organizmu.

Witamina D i jej funkcje

Witamina D pełni w ustroju szereg ważnych funkcji, rozpoczynając od uczestnictwa w utrzymaniu homeostazy wapniowo-fosforanowej i prawidłowej mineralizacji kości, a także jej wpływie na właściwe funkcjonowanie układu endokrynnego, autoimmunologicznego, nerwowego, czy mięśniowego.

Według aktualnych norm zapotrzebowanie na witaminę D kształtuje się na poziomie 5µg dla niemowląt, dzieci, młodzieży oraz dorosłych do 50 roku życia, 10µg dla kobiet i mężczyzn w wieku 51 – 65 lat oraz 15µg dla osób po 65 roku życia.

Kto jest zagrożony deficytem?

Do grup osób, które szczególnie powinny dbać o odpowiednie dostarczenie tej witaminy zaliczamy niemowlęta i dzieci w okresie intensywnego wzrostu, ze względu na ryzyko rozwoju krzywicy oraz osoby w wieku podeszłym, u których dochodzi do zmniejszenia wytwarzania aktywnych form tej witaminy w komórkach skóry oraz spadku jej przemiany w nerkach i wątrobie. Ponadto ludzie starsi znacznie mniej czasu spędzają na świeżym powietrzu, co dodatkowo sprzyja powstawaniu niedoborów. Do innych czynników ryzyka rozwoju deficytów witaminy D w organizmie zaliczamy nadwagę, otyłość, zaburzenia wchłaniania, choroby nerek, wątroby oraz niektóre leki.

Skutki niedoboru witaminy D

Niedostateczne zaopatrzenie organizmu w tę witaminę skutkuje zmianami kostno–szkieletowymi, prowadząc u dzieci do krzywicy, u dorosłych do osteomalacji, czyli rozmiękania kości oraz osteoporozy i zwiększonego ryzyka złamań u seniorów. Ponadto najnowsze badania pokazują, że rola witaminy D znacznie wykracza poza wpływ na układ kostny. Jej niedobór może zwiększać ryzyko rozwoju cukrzycy, wielu nowotworów (jelita grubego, piersi i prostaty), chorób układu sercowo–naczyniowego, w tym głównie zawału mięśnia sercowego oraz być przyczyną zaburzeń w funkcjonowaniu układu immunologicznego (częstsze infekcje) oraz psychicznego, skutkując depresją i pogorszeniem nastroju.

Źródła witaminy D

Witamina D dostaje się do organizmu dwoma drogami: na skutek jej podaży wraz z dietą oraz w wyniku syntezy w komórkach skóry. Najbogatszym źródłem pokarmowym są tłuste ryby, takie jak węgorz, śledź, łosoś, halibut czy makrela (5 – 10µg) oraz oleje z tych ryb, a także w mniejszych ilościach margaryna, masło, mięsa, czy produkty mleczne (do 5 µg). Jednak, ze względu na ubogość źródeł, ilość witaminy D dostarczona wraz z pożywieniem jest niewystarczająca do pokrycia dziennej normy.W znacznej większości, bo w 80%, witamina D powstaje w organizmie na skutek syntezy skórnej wywoływanej przez promienie słoneczne. Aby zapewnić organizmowi właściwe zaopatrzenie w tę witaminę wystarczy codzienne spędzić 20 – 30 minut na słońcu.

Sprawa nie jest jednak tak prosta, gdyż po pierwsze konieczna jest co najmniej 18% ekspozycja ciała na promienie słoneczne, w tym głównie górnych jego partii, tj. twarzy, ramion i tułowia, po drugie wszelkie stosowane przez nas kremy z filtrem, chroniące przed rozwojem raka skóry, zmniejszają syntezę skórną witaminy D wręcz do zera.

Ponadto współczesny tryb życia ludzi również nie sprzyja dostatecznej produkcji skórnej, obecnie spędzamy większość czasu w zamkniętych pomieszczeniach oraz poruszamy się głównie środkami transportu.

Czy suplementować witaminę D?

Polska, ze względu na swoje położenie geograficzne, jest krajem, który przez znaczną część roku pozostaje poza zasięgiem słońca. Stąd też, ryzyko niedoborów szczególnie wzrasta w okresie jesienno-zimowym. Najnowsze badania ekspertów pokazują iż w tym okresie, tj. od końca września do kwietnia, wszyscy Polacy powinni suplementować witaminę D. Według obecnych rekomendacji dla mieszkańców Europy Środkowej, w tym Polski, opublikowanych w 2013 roku przez dr Płudowskiego, dzienna suplementacja witaminy D powinna wynosić dla niemowląt: 10µg oraz w zależności od masy ciała dla dzieci i młodzieży do 18 roku życia: 15 – 25µg, natomiast dla dorosłych i osób starszych: 20 – 50µg. W przypadku osób szczególnie narażonych na niedobory oraz tych, które z rożnych przyczyn nie są w stanie zapewnić sobie odpowiedniej ekspozycji na słońce (dotyczy to głównie seniorów), naukowcy zalecają przyjmowanie suplementów w ciągu całego roku.

Dowiedz się więcej:

Zostaw swoją opinię:

O autorze

Studentka Dietetyki Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

  • Aktualny i ciekawie przedstawiony temat, szczegolnie na stale rosnaca liczbe osob z niedoborem witaminy D.

Loading...
Udostępnienia