Korzyści z suplementacji kwasów omega-3

omega 3

Prawo autorskie: bunwit / 123RF Zdjęcie Seryjne

Kwasy tłuszczowe omega-3 mają znaczący wpływ na zdrowie człowieka – szczególnie ważne jest ich spożycie w ciąży, laktacji, dla niemowląt i małych dzieci. Wykazują ponadto działanie profilaktyczne w schorzeniach sercowo-naczyniowych, otyłości i towarzyszącym zespole metabolicznym i innym schorzeniom.W rodzinie omega-3 wyróżnia się kwasy – ALA (α-linolenowy), EPA (eikozapentaenowy) i DHA (dokozaheksaenowy). Kwas ALA znajdziemy głównie w oleju lnianym, oleju rzepakowym i orzechach włoskich.  Źródło EPA I DHA to tłuste ryby i owoce morza (m.in. śledź, łosoś, makrela). Organizm ludzki potrafi przekształcić ALA w EPA i DHA, jednak synteza ta nie zawsze jest wystarczająca. W przemianie tej udział biorą dwa enzymy – desaturaza i elongaza, które m.in.:

  • u wcześniaków i noworodków są jeszcze mało wydajne.
  • przy diecie bogatej w kwasy tłuszczowe omega-6 proces ten może być zakłócony. Kwasy tłuszczowe omega-6 również wykorzystują w swoich przemianach metabolicznych desaturazę i elongazę i konkurują o nie z kwasami omega-3.
  • u osób starszych, z nadciśnieniem czy cukrzycą spada ogólna efektywność układu enzymatycznego, co zmniejsza możliwości przekształcania ALA w EPA i DHA

Stąd tak ważne staje się odpowiednie spożycie ryb. Dieta Polaków jest mocno niedoborowa w kwasy omega-3. Wg badań przeciętny Polak spożywa tylko 50% zalecanej ilości ryb. Spożycie EPA I DHA wynosiło 0,04% wartości energetycznej diety przy zalecanych 0,3%. Również wśród dzieci – mimo wprowadzenia ryb w schemacie żywienia już w drugim półroczu życia – ich spożycie jest minimalne. Innym problemem może być też ryzyko skażenia ryb rtęcią i dioksynami – stąd tak ważny jest wybór ryb morskich z kontrolowanych pod względem skażenia łowisk. Jeśli nie mamy takiej możliwości – również w takim wypadku pomocna może być suplementacja.

Kwasy EPA i DHA

Kwasy tłuszczowe EPA I DHA to składniki odżywcze, na jakie należy zwrócić szczególną uwagę podczas ciąży, w okresie karmienia piersią i w diecie małych dzieci. Badania naukowe potwierdzają, że wpływają one na:

  • wydłużenie czasu trwania ciąży i zapobieganie porodowi przedterminowemu
  • zmniejszenie ryzyka wystąpienia stanu przedrzucawkowego ciężarnych
  • zmniejszenie ryzyka wystąpienia depresji poporodowej
  • osiągnięcie przez dziecko wyższej masy urodzeniowej
  • prawidłowe wykształcenie się ośrodkowego układu nerwowego
  • u niemowląt prawidłowe wykształcenie narządu wzroku, ostrości widzenia i funkcji mowy
  • hamowanie wczesnych procesów miażdżycy u dzieci jak i zmniejszenie ryzyka zespołu metabolicznego

Eksperci zalecają suplementację DHA dla kobiet w ciąży i karmiących oraz dla niemowląt i dzieci do 3 roku życia.

Zalecenia dotyczące suplementacji DHA:

  • kobiety ciężarne i karmiące min. 200mg DHA/dobę
  • kobiety ciężarne i karmiące, które nie spożywają, lub spożywają małe ilości ryb min. 400-600mg DHA/dobę
  • dzieci od 1 do 3 roku życia, które nie spożywają dostatecznej ilości ryb – 100-200mg
  • nie ma potrzeby suplementowania DHA u dzieci karmionych piersią
  • u niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym wzbogacanym w kwasy LC-PUFA nie ma potrzeby dodatkowego podawania DHA.

Właściwości prozdrowotne Omega-3

Kwasy tłuszczowe Omega-3 wykazują szereg różnych działań prozdrowotnych jak: działanie przeciwzapalne, immunomodulujące, zmniejszające agregacje płytek, zmniejszające insulinooporność, zmniejszające stres oksydacyjny i poprawiający profil lipidowy. Wpływa to na zmniejszenie ryzyka wystąpienia oraz na przebieg takich schorzeń jak:

  • miażdżyca i choroba niedokrwienna serca
  • nadciśnienia tętniczego
  • cukrzycy typu 2
  • choroby zapalne jelit
  • demencja starcza i choroba Alzhaimera
  • choroby reumatoidalne
  • depresja i zaburzenia dwubiegunowe
  • choroby alergiczne

Oczywiście należy dążyć do odpowiedniej podaży kwasów omega-3 z dietą, poprzez spożywanie zalecanych ilości ryb morskich z nieskażonych akwenów i ich przetworów oraz dbać o prawidłowy stosunek kwasów n-6 do n-3. Według badań polska dieta dostarcza EPA i DHA na poziomie 0,04% ogólnej wartości energetyczne przy zalecanych 0,3%, za to kwasu linolowego n-6 na poziomie 5% całkowitej wartości energetycznej diety przy zalecanych 3%.  W przeciwnym wypadku wskazana jest suplementacja – a szczególnie zalecana dla ciężarnych, mam karmiących i małych dzieci.

Literatura:

  1. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe czynnikiem poprawy stanu zdrowia człowieka. Achremowicz K.,Szary-Sworst K. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość. 2005,3(44),23-25.
  2. Kliniczne efekty suplementacji wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi ω-3. Jończyk W., Socha P. Standardy Medyczne/Pediatria 2009.T-6: 10-17
  3. Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie suplementacji kwasu dokozaheksaenowego i innych kwasów tłuszczowych omega-3 w populacji kobiet ciężarnych, karmiących piersią oraz niemowląt i dzieci do lat 3. Pediatria Polska 85, 6, November–December 2010: 597–603

Przeczytaj także:

Zostaw swoją opinię:

O autorze

Dietetyk, specjalista ds. żywienia. Absolwentka Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Loading...
Udostępnienia