Nowe badanie [1] przeanalizowało 400 najpopularniejszych filmów żywieniowych na YouTube. Wyniki są niepokojące, ale nie zaskakujące: większość treści pochodzi od osób bez kwalifikacji medycznych, większość nie cytuje żadnych źródeł, a filmy sponsorowane są częstsze tam, gdzie kwalifikacje są najniższe.
Problem z nierzetelnymi źrodłami na YouTube
Twój pacjent przychodzi na wizytę z gotowym planem żywienia zaczerpniętym z YouTube. Powinno to pokazywać jego dobre przygotowanie i otwarty umysł. Prawdopodobnie nie oglądał jednak lekarza ani dietetyka. Prawdopodobnie nie widział żadnych przypisów do badań. I całkiem możliwe, że twórca, którego ogląda, jest sponsorowany przez producenta suplementów. Nowe badanie po raz pierwszy to ilościowo dokumentuje. Konkretnie:
- Tylko 22,5% najpopularniejszych treści żywieniowych tworzył lekarz lub dietetyk (MD/RD)
- Co szósty materiał był sponsorowany
- Mniej niż połowa cytuje jakiekolwiek źródła
W czym tkwi problem?
Osoby z kwalifikacjami – szczególnie lekarze (MD) cytowali badania niemal w każdym filmie. Twórcy bez kwalifikacji – w co dziesiątym. Dodatkowo były to raczej ogólnikowe wzmianki, niepozwalające zweryfikować źródła badania. Także osoby bez kwalifikacji dwukrotnie częściej oferują treści sponsorowane, co dodatkowo podważa wiarygodność tej wiedzy.
Warto zwrócić uwagę, że:
Badanie dotyczyło najbardziej popularnych filmów. Zachowania mniejszych twórców może różnić się od tych przytoczonych w opracowaniu.
Przeczytaj co to oznacza dla praktyki gabinetów dietetycznych.
W Klubie Dietetyków znajdziesz pełniejsze omówienie: praktyczny komentarz, jak tę wiedzę można wykorzystać w pracy z pacjentem.
- wnioski dla praktyki gabinetowej,
- ograniczenia badania,
- dyskusja dla dietetyków.
Bibliografia:
- Alfarhan H, Wong H, Altourah O, Consmueller C, Sarfaraz S, Loung CY, Gottheil C, MacKay DS, Cahill LE. Observational analysis of general nutrition-related YouTube videos for content creator credentials, references, and sponsorships. Appl Physiol Nutr Metab. 2026 May 26. doi: 10.1139/apnm-2025-0504. Epub ahead of print. PMID: 42190277.
