Publikacje poświęcone żywieniu w chorobie nowotworowej często oscylują pomiędzy dwoma skrajnościami. Z jednej strony pojawiają się podręczniki medyczne o wysokim stopniu specjalizacji, przeznaczone przede wszystkim dla klinicystów. Z drugiej strony rynek wypełniają poradniki o charakterze popularnym, w których rzetelność naukowa bywa podporządkowana atrakcyjności przekazu. Książka Odżywianie podczas leczenia onkologicznego. Praktyczne zalecenia dla osób w trakcie terapii autorstwa dr n. o zdr. Emilii Kałędkiewicz stanowi interesującą próbę połączenia obu tych perspektyw.
Autorka proponuje czytelnikowi opracowanie, które łączy aktualną wiedzę naukową z wieloletnim doświadczeniem pracy z pacjentami onkologicznymi. Już we wstępie podkreśla, że sposób żywienia nie stanowi samodzielnej metody leczenia nowotworów, ale może istotnie wspierać proces terapeutyczny. Możliwe jest to przez poprawę stanu odżywienia chorego oraz wpływ na tolerancję terapii i jakość życia. Wyraźne oddzielenie faktów od popularnych mitów dietetycznych stanowi jeden z najważniejszych walorów publikacji.
| Tytuł: Odżywianie podczas leczenia onkologicznego |
| Autor: Emilia Kałędkiewicz |
| Wydawnictwo: PZWL Wydawnictwo Lekarskie |
| Rok wydania: 2026 |
| Liczba stron: 340 |
Wywiad z autorką
Struktura publikacji i logika narracji
Książka została podzielona na trzy główne części odpowiadające kolejnym etapom doświadczenia choroby: okresowi poprzedzającemu rozpoczęcie terapii, fazie leczenia oraz czasowi po jego zakończeniu. Taka konstrukcja nadaje publikacji wyraźną logikę i pozwala czytelnikowi łatwo odnaleźć treści odpowiadające aktualnej sytuacji klinicznej pacjenta.
Pierwsza część koncentruje się na przygotowaniu organizmu do leczenia. Szczególnie interesujące jest tu omówienie koncepcji prehabilitacji, czyli przygotowania chorego do terapii poprzez poprawę stanu odżywienia, kondycji fizycznej oraz dobrostanu psychicznego. Autorka wskazuje, że odpowiednio zaplanowane żywienie jeszcze przed rozpoczęciem terapii może zmniejszyć nasilenie jej działań niepożądanych i poprawić tolerancję leczenia.
W drugiej części książki czytelnik znajdzie szczegółowe omówienie zasad żywienia w trakcie różnych form terapii onkologicznej, takich jak chemioterapia, radioterapia, leczenie operacyjne czy immunoterapia. Na uwagę zasługuje sposób przedstawienia zaleceń dietetycznych. Zamiast sztywnych schematów diet autorka proponuje podejście elastyczne, dostosowane do indywidualnych potrzeb chorego, rodzaju leczenia oraz pojawiających się działań niepożądanych.
Szczególnie wartościowe są rozdziały poświęcone skutkom ubocznym terapii oraz sposobom radzenia sobie z problemami żywieniowymi. Omawiane są m.in. zaburzenia łaknienia, trudności w połykaniu, biegunki czy nudności. W każdym przypadku autorka proponuje praktyczne rozwiązania, które można zastosować w codziennym życiu pacjenta.
Trzecia część publikacji dotyczy okresu po zakończeniu leczenia i skupia się na profilaktyce wtórnej oraz stopniowym powrocie do normalnego sposobu odżywiania. Zamiast restrykcyjnych zaleceń dietetycznych autorka proponuje podejście oparte na rozszerzaniu diety i budowaniu trwałych, zdrowych nawyków.
Podejście do mitów dietetycznych
Jednym z najbardziej wyrazistych elementów narracji jest konsekwentna krytyka popularnych, lecz niepotwierdzonych naukowo koncepcji dietetycznych. Autorka odnosi się między innymi do idei „zagłodzenia raka”, modnych diet eliminacyjnych czy nieuzasadnionej suplementacji. Podkreśla, że chorzy onkologiczni często stają się celem dezinformacji żywieniowej, a niektóre zalecenia rozpowszechniane w przestrzeni internetowej mogą być wręcz szkodliwe.
W tym kontekście szczególnie ważne jest podkreślenie roli interdyscyplinarnego zespołu terapeutycznego oraz konieczności konsultowania zaleceń dietetycznych z lekarzem prowadzącym. Takie stanowisko wzmacnia wiarygodność przekazu i wpisuje publikację w nurt medycyny opartej na dowodach.
Wartość praktyczna dla dietetyków
Choć książka została napisana przede wszystkim z myślą o pacjentach i ich bliskich, może stanowić również wartościowe źródło wiedzy dla dietetyków pracujących z osobami chorującymi na nowotwory. Jej szczególną zaletą jest liczne odwoływanie się do doświadczeń klinicznych oraz realnych problemów zgłaszanych przez pacjentów. Autorka podkreśla, że wiele praktycznych rozwiązań wynika z obserwacji codziennej pracy z chorymi i nie zawsze znajduje odzwierciedlenie w klasycznych podręcznikach medycznych.
Takie podejście sprawia, że publikacja stanowi cenne uzupełnienie literatury specjalistycznej. Może być także inspiracją dla dietetyków rozpoczynających pracę w obszarze dietetyki onkologicznej.
Ocena publikacji
Książka Emilii Kałędkiewicz jest przykładem opracowania, które skutecznie łączy rzetelność naukową z przystępnością przekazu. Autorka nie upraszcza nadmiernie omawianych zagadnień, a jednocześnie unika hermetycznego języka charakterystycznego dla publikacji akademickich. Dzięki temu poradnik pozostaje zrozumiały dla szerokiego grona odbiorców, nie tracąc przy tym wartości merytorycznej.
Na szczególne podkreślenie zasługuje konsekwentnie prowadzona narracja, w której żywienie przedstawiane jest jako jeden z elementów kompleksowej opieki nad pacjentem onkologicznym. Takie ujęcie dobrze odzwierciedla współczesne podejście do leczenia chorób nowotworowych, w którym dieta, aktywność fizyczna i wsparcie psychologiczne stanowią ważne uzupełnienie terapii medycznej.
Podsumowanie
Odżywianie podczas leczenia onkologicznego to publikacja wartościowa zarówno dla pacjentów, jak i dla specjalistów zajmujących się żywieniem w chorobie nowotworowej. Książka porządkuje wiedzę na temat roli diety w trakcie terapii, obala popularne mity żywieniowe i proponuje rozwiązania możliwe do zastosowania w praktyce klinicznej.
W czasach, gdy osoby chorujące na nowotwory są narażone na ogromną liczbę sprzecznych informacji dietetycznych, publikacje oparte na rzetelnej wiedzy i doświadczeniu klinicznym mają szczególną wartość. Książka dr Emilii Kałędkiewicz niewątpliwie należy do tej kategorii.
