Trans – tłuszcze – ukryty wróg

Naukowcy i lekarze są zgodni, że spożywanie izomerów-trans kwasów tłuszczowych wpływa na zwiększenie ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia, powoduje negatywne zmiany w stężeniu lipidów i lipoprotein we krwi, podnosi stężenie cholesterolu LDL i obniżenie HDL,  sprzyja powstawaniu otyłości brzusznej i zwiększeniu oporności na insulinę. Udział izomerów trans w rozwoju chorób układu krążenia wyróżnia je spośród innych kwasów tłuszczowych, ponieważ ani kwasy nasycone, ani kwasy nienasycone (MUFA, PUFA) nie wykazują takiego działania.

Jak obniżyć spożycie tłuszczów trans?

Dla obniżenia ilości spożywanych trans-kwasów tłuszczowych w dziennej diecie należy przede wszystkim zrezygnować ze spożywania potraw typu fast food i ograniczyć smażenie oraz pieczenie potraw. Spożywane przez człowieka trans-kwasy tłuszczowe pochodzą głównie z przemysłowo utwardzonych olejów roślinnych, wchodzących w skład tłuszczów piekarniczych, frytur i margaryn. Ilość izomerów trans w produktach, takich jak „fast food”, biszkopty i wafle mieści się w zakresie od 1% do >30% wszystkich kwasów tłuszczowych.

W Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 sierpnia 2015 roku w części na temat wymagań jakie muszą spełnić środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dla dzieci i młodzieży podano tylko ogólne wskazówki jakich tłuszczy należy unikać. Sugeruje się aby zrezygnować z margaryn twardych na rzecz tych miękkich. Brak jest wskazówek odnośnie zawartości izomerów trans-kwasów tłuszczowych. Natomiast w wielu badaniach na temat obecności izomerów trans w margarynach twardych i miękkich stwierdza się ich obecność w obu rodzajach, bez względu na ich konsystencję.

Ile trans w jedzeniu?

Przed osobami, mającymi świadomość szkodliwości trans-kwasów tłuszczowych na zdrowie człowieka, które chcą je wykluczyć bądź ograniczyć w dziennej diecie, stoi trudne zadanie. W polskim prawie żywnościowym brak jest regulacji na temat obowiązku zawierania na etykietach produktów spożywczych informacji o ich obecności. Dobrym przykładem dla Polaków powinny być przepisy wprowadzone w Holandii i Danii. Dzięki nim na przestrzeni kilku lat udało się obniżyć zawartość trans-kwasów tłuszczowych w produktach spożywczych do <4% tłuszczu w Holandii i <2% tłuszczu w Danii.

Dla zobrazowania pozytywnych skutków takich zmian chcę przywołać badania przeprowadzone w latach 2004-2006, które wykazały, iż w sieci McDonald’s w takich samych porcjach frytek zawartość izomerów trans w Danii wyniosła 0,8% tłuszczu, w Polsce 18% tłuszczu, natomiast w Nowym Jorku aż 23% tłuszczu. Różnice były drastyczne, na szczęście zainteresowała się nimi Agencja ds. Żywności i Leków w Stanach Zjednoczonych, która wprowadziła obowiązek informowania i ograniczania ilości trans-kwasów tłuszczowych do <0,5 g/porcja. Niestety w dalszym ciągu w Unii Europejskiej, w tym także Polsce, nie ma uregulowań prawnych ograniczających zawartość trans-kwasów tłuszczowych w żywności oraz brak jest obowiązku podawania ilości tych kwasów w produktach spożywczych.

Polecam artykuł na temat walki dr hab. Andrzeja Krupienicza z izomerami trans kwasów tłuszczowych w produktach spożywczych, który ukazał się w tygodniku Polityka w sierpniu 2015 roku ( dostępny pod linkiem: http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/nauka/1628889,1,niebezpieczne-tluszcze-ukryte-w-jedzeniu.read ).

Bibliografia:

  1. Kohan Z. Karbowska J. Babicz-Zielińska E. 2010: Trans-kwasy tłuszczowe w diecie- rola w rozwoju zespołu metabolicznego, Postępy Hig Med. Dosw
  2. Paszczyk B. Łuszczyńska J. 2013: Skład kwasów tłuszczowych i izomerów trans w margarynach miękkich i twardych, Bromat. Chem. Toksykol
  3. Ostasz L. Kondratowicz-Pietruszka E. 2010: Struktura asortymentowa oraz zmiany poziomu spożycia masła i tłuszczów roślinnych w Polsce, Zeszyty naukowe

Zostaw swoją opinię:

O autorze

Absolwentka kierunków żywienie człowieka i ocena żywności, specjalność: żywienie człowieka oraz technologii żywności i żywienia człowieka, specjalność: żywienie człowieka i nauki konsumenckie w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Loading...
Udostępnienia