Cytryny, mandarynki, pomarańcze i grejpfruty to cytrusy, które dobrze znamy i chętnie wybieramy. A yuzu? Ten niepozorny owoc wciąż jest zagadką dla wielu osób. Pochodzi z Azji Wschodniej, głównie z Japonii, Korei i Chin. Wyglądem przypomina małą, chropowatą mandarynkę o intensywnym cytrusowym aromacie. Wyróżnia go też orzeźwiająco kwaśny smak.
Cytrus, który zachwyca
Za sprawą swojego charakterystycznego smaku oraz wysokich wartości odżywczych zdobywa coraz większe uznanie na całym świecie. Od dawna jest popularny w kuchni azjatyckiej. Dziś pojawia się także w innych kuchniach świata oraz w branży kosmetycznej.
Yuzu zawiera dużą ilość witaminy C, która pomaga w produkcji kolagenu. Pełni funkcję przeciwutleniacza i chroni skórę przed szkodliwym wpływem wolnych rodników. Jego świeży aromat odświeża i dodaje lekkości różnym produktom kosmetycznym.
Jakie wartości odżywcze ma owoc yuzu?
Czy słyszeliście, że istnieje cytrus pochodzący z Azji, który ma nawet dwa razy więcej witaminy C niż cytryna? To właśnie yuzu, znane też jako Citrus junos. Ten owoc wyróżnia się intensywnym aromatem i kwaśnym smakiem. Ale przede wszystkim zachwyca bogactwem cennych składników odżywczych (Yoo et al., 2004).
Yuzu to bogate źródło witaminy C. Wzmacnia odporność, przyspiesza regenerację i poprawia wygląd skóry. Zawiera też witaminy A i E. Chronią one komórki przed stresem oksydacyjnym. Dbają o zdrową skórę oraz mają pozytywny wpływ na wzrok (Kim et al., 2021).
W yuzu znajdziemy również potas, wapń i magnez. Te składniki mineralne wzmacniają kości, wspierają pracę mięśni i dbają o prawidłowe funkcjonowanie serca. Witaminy z grupy B dodatkowo wspierają układ nerwowy. Pomagają też utrzymać dobre samopoczucie. Dzięki tak bogatemu składowi Citrus junos może w naturalny sposób wspierać zdrowie i wzmacniać organizm (Lv et al., 2015).
Citrus junos jest również bogaty w związki bioaktywne. Zawiera flawonoidy, takie jak hesperydyna i naringenina. Działają przeciwzapalnie i wspierają odporność. Olejki eteryczne, w tym limonen i γ-terpinen, nadają mu charakterystyczny aromat. Mogą też korzystnie wpływać na układ oddechowy (Lan-Phi et al., 2009).
Owoc jest też źródłem antyoksydantów. Zawiera polifenole i karotenoidy. Te związki chronią komórki przed stresem oksydacyjnym i spowalniają procesy starzenia. Dodatkowo yuzu dostarcza pektyn i błonnika rozpuszczalnego. Składniki te wspierają trawienie i pomagają utrzymać zdrową florę jelitową (Yoo et al., 2004; Kim et al., 2021).
Właściwości prozdrowotne
Yuzu ma silne działanie antyoksydacyjne. Zawarte w nim związki chronią komórki przed stresem oksydacyjnym. W efekcie mogą spowalniać procesy starzenia. Owoc ten może także wspierać układ sercowo-naczyniowy. Badania in vitro i in vivo sugerują, że yuzu może działać przeciwmiażdżycowo i pomagać w redukcji ciśnienia tętniczego. Ponadto yuzu wykazuje działanie przeciwzapalne. W kosmetologii natomiast docenia się jego korzystny wpływ na skórę. Wspomaga regenerację, działa przeciwstarzeniowo i poprawia kondycję skóry (Yoo et al., 2004; Kim et al., 2021; Abe et al., 2018).
Niektóre badania na zwierzętach sugerują również, że yuzu może wpływać na metabolizm glukozy i lipidów. Może również pomagać w utrzymaniu prawidłowego poziomu cukru i cholesterolu we krwi. Jednak wymaga to potwierdzenia w dalszych badaniach klinicznych (Zang et al. 2014).
Gdzie i w jakiej formie znajdziemy yuzu w Polsce?
Trend na wykorzystanie egzotycznych owoców, takich jak yuzu, w kuchni światowej rośnie z roku na rok. Na rynku dostępne są różne formy yuzu. Świeży owoc yuzu jest w Polsce rzadkością. Najczęściej spotyka się go w formie soków, koncentratów, ekstraktów i proszków.
Coraz częściej yuzu pojawia się też jako składnik suplementów diety i kosmetyków. W diecie pacjentów yuzu może być ciekawym sposobem na wzbogacenie smaku różnych potraw i napojów. Ten aromatyczny owoc nadaje daniom orzeźwiający charakter. Podkreśla też ich walory smakowe (The Food Institute, 2025).
Yuzu zawiera dużo witaminy C, dlatego wspiera odporność. Może być szczególnie przydatne u osób, które mają większe zapotrzebowanie na ten składnik, na przykład w sezonie zwiększonej zachorowalności. Niektóre badania sugerują także, że yuzu może być przydatne u osób z nadciśnieniem tętniczym lub podwyższonym cholesterolem. Należy pamiętać, że brakuje dużych randomizowanych badań klinicznych potwierdzających te dane (Kim et al., 2015; Yoo et al., 2004).
Skutki uboczne, przeciwwskazania
Podobnie jak w przypadku innych cytrusów, u niektórych osób mogą pojawić się reakcje alergiczne. Dlatego warto wprowadzać yuzu do diety stopniowo i obserwować reakcję organizmu.
Produkty z yuzu i ich zastosowanie w praktyce kulinarnej
Yuzu to owoc ceniony w kuchni za swój unikalny smak. Dzięki swoim właściwościom yuzu znajduje szerokie zastosowanie w różnych przepisach i potrawach. Poniżej przedstawiamy popularne sposoby wykorzystania yuzu w praktyce kulinarnej:
- Herbata z yuzu (yuja-cha) – tradycyjny rozgrzewający napój w Korei, przygotowywany z konfitury z owocu yuzu, zalanej gorącą wodą. Taka herbata rozgrzewa organizm i wspiera odporność (RiceLifeFoodie, 2021).
- Sok i ekstrakt z yuzu – dodatek do sosów, dressingów oraz marynat, nadający potrawom wyrazisty, cytrusowy charakter. Sok z yuzu świetnie sprawdza się także w deserach, np. sorbetach, dodając im świeżą nutę (Better Homes & Gardens, 2023).
- Orzeźwiające napoje – kilka kropel soku z yuzu potrafi uatrakcyjnić szklankę wody, lemoniadę lub koktajl. Taki dodatek nadaje napojom ciekawy smak. Przy okazji dostarcza porcję witaminy C i antyoksydantów (Better Homes & Gardens, 2023).
Yuzu wprowadza do potraw świeże, ciekawe nuty smakowe oraz wzbogaca je o cenne wartości odżywcze. Jest źródłem witaminy C oraz naturalnych związków bioaktywnych, które znajdują się zarówno w miąższu, jak i w skórce owocu.
Yuzu w suplementach diety i produktach funkcjonalnych
Yuzu w suplementach diety i produktach funkcjonalnych
Yuzu zdobywa coraz większą popularność na całym świecie. Wykorzystuje się go w suplementach diety oraz produktach funkcjonalnych. Ekstrakty z yuzu dostępne są w formie kapsułek i proszków. Można je także znaleźć jako dodatek do napojów energetycznych oraz funkcjonalnych shotów. Są przedstawiane jako naturalne źródło witaminy C, antyoksydantów i innych związków bioaktywnych (Kim et al., 2020; Park et al., 2019).
Ocena suplementów z yuzu z punktu widzenia dietetyka
Dietetycy powinni dokładnie sprawdzać jakość suplementów, które polecają pacjentom. Ważne jest, by ekstrakty były standaryzowane, wtedy zawierają stałą ilość składników aktywnych (Yoo et al., 2004). Suplementy z yuzu często uważa się za zdrowe i naturalne. Jednak wiele ich właściwości nie zostało potwierdzonych w dużych badaniach klinicznych. Dlatego warto podchodzić do nich ostrożnie. Rekomendacje powinny opierać się na aktualnych badaniach (Hwang et al., 2015).
Podsumowanie i rekomendacje
Yuzu to egzotyczny owoc o wysokiej wartości odżywczej. Zawiera dużą ilość witaminy C, flawonoidów oraz innych związków bioaktywnych. Dzięki temu wspiera odporność, działa przeciwzapalnie oraz poprawia kondycję skóry i układu sercowo-naczyniowego. Badania na zwierzętach i w laboratorium wskazują, że yuzu może korzystnie wpływać na metabolizm oraz poziom cholesterolu. Jednak brakuje jeszcze wystarczających badań klinicznych potwierdzających te efekty u ludzi.
W dietetyce ważne jest, by podejść do pacjenta indywidualnie. Należy opierać się na wiarygodnych i aktualnych źródłach naukowych. Szczególną uwagę należy zwracać na jakość suplementów z yuzu i świadomie informować pacjentów o ich korzyściach i możliwych ograniczeniach. Osoby z alergią na cytrusy powinny zachować szczególną ostrożność przy wprowadzaniu tego owocu do diety.
Bibliografia:
- Yoo, K. M., Lee, K. W., Park, J. B., Lee, H. J., & Hwang, I. K. (2004). Variation in major antioxidants and total antioxidant activity of yuzu (Citrus junos Sieb. ex Tanaka) during maturation and between cultivars. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 52(19), 5907–5913. https://doi.org/10.1021/jf0498158
- Kim, E. J., Lee, M. J., Park, S. Y., & Kim, H. R. (2021). Skin improvement with antioxidant effect of Yuja (Citrus junos) peel. Antioxidants, 12(1), 51. https://doi.org/10.3390/antiox12010051
- Lv, X., Zhao, S., Ning, Z., Zeng, H., Shu, Y., Tao, O., Xiao, C., Lu, C., & Liu, Y. (2015). Citrus fruits as a treasure trove of active natural metabolites that potentially provide benefits for human health. Chemistry Central Journal, 9, 68. https://doi.org/10.1186/s13065-015-0145-9
- Abe, H., Ishioka, M., Fujita, Y., Umeno, A., Yasunaga, M., Sato, A., … Shichiri, M. (2018). Yuzu (Citrus junos Tanaka) peel attenuates dextran sulfate sodium-induced murine experimental colitis. Journal of Oleo Science, 67(3), ess17184. https://doi.org/10.5650/jos.ess17184
- Zang, L., Shimada, Y., Kawajiri, J., Tanaka, T., & Nishimura, N. (2014). Effects of yuzu (Citrus junos Siebold ex Tanaka) peel on diet-induced obesity in a zebrafish model. Journal of Functional Foods, 10, 499–510. https://doi.org/10.1016/j.jff.2014.08.002
- The Food Institute. (2025, February 28). Kerry Group’s 2025 trends to watch: Sichuan, yuzu, KBBQ. https://foodinstitute.com/focus/kerry-groups-2025-trends-to-watch-sichuan-yuzu-kbbq/
- RiceLifeFoodie. (2021). Classic yuzu tea (yuja-cha) recipe. https://ricelifefoodie.com/classic-yuzu-tea-yuja-cha-recipe/
- Better Homes & Gardens. (2023). What is yuzu fruit, and how is it used? https://www.bhg.com/what-is-yuzu-7112821/
