SIBO

SIBO – część 1 – trochę podstawowych informacji

SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth) to inaczej zespół przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego. Charakteryzuje się przerostem bakterii w jelicie cienkim bądź też pojawianiem się w tym odcinku szczepów nietypowych. Takie patologiczne zjawiska zaburzają prawidłowe trawienie składników pokarmowych, ale również powodują ich zaburzone wchłanianie oraz stopniowe uszkadzanie wyściółki jelit.

W czym tkwi problem?

W odpowiednio funkcjonującym przewodzie pokarmowym, ilość bakterii to ok. 1011–1012 w 1 γ treści jelitowej – oczywiście liczby te różnią się w zależności od konkretnego odcinka układu trawiennego. W żołądku ilość bakterii jest najmniejsza, natomiast w dalszych częściach wzrasta – w początkowym odcinku jelita cienkiego ok. 103–104, w dystalnym – 108, w jelicie grubym – 1010–1012 w 1 γ/ml treści jelitowej. Bakterie te pełnią różnorodne funkcje: stymulacja układu odpornościowego, fermentacja niestrawionych węglowodanów czy produkcja niektórych witamin.

Ilość, rozmieszczenie i skład mikroflory układu pokarmowego zależy od kilku czynników: kwaśna treść żołądkowa, obecność enzymów trawiennych, kwasy żółciowe, motoryka przewodu pokarmowego, naturalne bariery. W przypadku zaburzenia któregoś z nich, może dojść do patologicznego namnażania się bakterii w górnych partiach przewodu pokarmowego.  Uważa się, że standardem dla SIBO to liczba bakterii w jelicie cienkim powyżej 105 na 1 γ lub 1 ml treści jelitowej w proksymalnym odcinku,

Czynniki powstawania

Czynnikami predysponującymi do zapoczątkowania niepożądanego procesu rozrostu mikroorganizmów, są:

  • achlorhydria
  • zaburzenia wydzielania enzymów trzustkowych
  • zaburzenia immunologiczne (np. niedobór sIgA, AIDS)
  • nieprawidłowości przewodu pokarmowego (np. zwężenia, guzy jelita cienkiego, uchyłki)

Patologiczne namnażanie bakterii w nieodpowiednim miejsc, powoduje szereg różnorodnych objawów, wynikających z metabolizmu bakteryjnego.

Objawy

Chociaż objawy u osób z SIBO są bardzo różne, wynikają z tego samego – nadmierny przerost bakterii w jelicie, który zaburza procesy trawienia i wchłaniania oraz uszkadza jelito cienkie.

Namnażające się bakterie powodują szereg zaburzeń:

  • dekoniugacja soli kwasów żółciowych – zaburzenia wchłaniania tłuszczów oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, biegunka tłuszczowa
  • stymulacja wydzielania wody do światła jelita grubego przez wolne kwasy żółciowe
  • wzmożona fermentacja węglowodanów oraz produkcja krótkołańcuchowych kwasów tłu­szczowych – pobudzenie perystaltyki oraz wydzielanie wody do światła jelita grubego, co skutkuje wystąpieniem biegunki osmotycznej oraz powstawanie gazów i wzdęć
  • upośledzeni wchłaniania przez wolne kway tłuszczowe, produkowane przez bakterie
  • produkcja proteaz – uszkodzenie rąbka szczoteczkowego, obniżenie aktywność disacharydaz (zaburzenie trawienia dwucukrów)
  • zwiększone wchłanianie antygenów bakteryjnych i tworzenie kompleksów immunologicznych, – wywoływanie objawów spoza przewodu pokarmowego, takie jak rumień guzowaty, kłębkowe zapalenie nerek, zapalenie stawów

W efekcie obserwuje się: ból brzucha, skurcz jelit, biegunkę (tłuszczowa/osmotyczna), utratę masy ciała, objawy niedożywienia, wzdęcia, oddawanie nadmiernej ilości gazów, objawy niedoboru witamin rozpuszczalnych w tłuszczach oraz witaminy B12, hipoalbuminemię, obrzęki, rumień guzowaty, wysypki skórne, zapalenie wątroby, nerek i stłuszczenie wątroby.

Coraz częściej SIBO łączy się z wystąpieniem Zespołem Jelita Drażliwego (IBS) – badania pokazują, że przerost bakterii często występuje u pacjentów z jelitem drażliwym; jako przyczynę dolegliwości oraz podłoże choroby.

Choroby powiązane z SIBO

Wiele chorób jest powiązanych z wystąpieniem bakteryjnego przerostu, część jako podłoże choroby, inne jako stan towarzyszący bądź efekt SIBO. Wymienia się przede wszystkim:

– astma, anemia, trądzik (różowaty oraz młodzieńczy), autyzm, celiakia, zwiększona przepuszczalność jelit, dyspepsja, nietolerancja laktozy, GERD, IBD, cukrzyca, otyłość, NAFLD, hypochlorhydria, IBS, występowanie kamieni żółciowych, Parkinson, zespół niespokojnych nóg, pasożyty, zapalenie trzustki, zapalenia wątroby, marskość wątroby.

W przypadku występowania którejś choroby bądź niespecyficznych objawów pokarmowych, warto rozważyć testy diagnostyczne w kierunku SIBO.

Testy diagnostyczne

Nie ma jednego, sprawdzonego i w 100% pewnego testu, który stwierdzałby występowanie SIBO. Jednak jest kilka metod, które mogą być pomocne w diagnostyce. Zastosowanie w przeroście flory bakteryjnej mają:

  • badanie mikrobiologiczne treści jelita cienkiego i stwierdzenie większej liczby niż 105 bakterii w 1 γ lub 1 ml treści jelitowej (badanie inwazyjne, chociaż uważane za złoty standard)
  • wodorowe testy oddechowe z użyciem glukozy bądź laktulozy (polegają na pomiarze wodoru oraz metanu w wydychanym powietrzu po rozkładzie glukozy/laktulozy przez bakterie)
  • testy oddechowe z substancjami zawierającymi znakowany węgiel C13 lub C14 (polegają na pomiarze wydychanego CO2 po rozkładzie substancji znakowanych węglem)
  • test z p-aminobenzenem ( polega na dekoniuga-cji kwasów żółciowych przez mikroorganizmy)

Leczenie

Leczenie SIBO powinno być ukierunkowanie na znalezieniu i usunięciu przyczyny patologii, zredukowaniu liczby bakterii, regeneracji wyściółki jelita cienkiego oraz zapobieganie nawrotom choroby. Leczenie może być oparte na:

  • antybiotykoterapii
  • antybiotykach ziołowych
  • alternatywnych dietach oraz suplementacji (głównie Ca, Mg, B12, witaminy rozpuszczalne
    w tłuszczach)
  • diecie elementarnej

Często skojarzenie kilku metod leczenia, przynosi  u pacjentów lepsze rezultaty.

Bibliografia:

  1. http://sibosymposium.com/
  2. http://www.egastroenterologia.pl/Zespol-przerostu-flory-bakteryjnej-jelita-cienkiego-a-zespol-jelita-nadwrazliwego,10972.html
  3. http://www.siboinfo.com/overview.html
  4. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3099351/

Przeczytaj także:

Zostaw swoją opinię:

O autorze

Magister dietetyki, absolwentka uniwersytetów medycznych we Wrocławiu i Katowicach. Specjalizuje się w dietetyce klinicznej. Pasjonatka zdrowego żywienia, kuchni wegetariańskiej i kosmetyki naturalnej. W wolnych chwilach gotuje i pochłania książki (hurtem). Uczestnik programu Zdrowo jemy, zdrowo rośniemy. Więcej o programie na: www.zdrowojemy.info

  • A co to znaczy: “1011–1012 w 1 γ treści jelitowej” ? y ?

Udostępnienia