Teraz czytasz
Miód i jego właściwości prozdrowotne

Miód i jego właściwości prozdrowotne

miód właściwości

Krainy miodem płynące

Miód jest naturalnym produktem wytwarzanym przez pszczoły. Jego produkcja sięga nawet 4000 lat p.n.e. Przez wiele wieków był traktowany jako składnik potraw i napojów, stosowany jako środek słodzący i aromatyzujący, a także uważano go za afrodyzjak. Nierzadko stanowił on ofiarę dla bogów, w starożytnym Egipcie i krajach Bliskiego Wschodu używany był do balsamowania zmarłych. Ponadto już starożytni zdawali sobie sprawę z leczniczych właściwości miodu i stosowali go m.in. do dezynfekcji ran, produkcji maści, czy nalewek wzmacniających, a same pszczoły traktowane były z najwyższą czcią.

miód właściwości
pixabay, cc0

Czym jest miód?

Miód pszczeli to słodki produkt wytwarzany z nektaru i spadzi przenoszonej do plastrów. Pszczoły zbierają nektar i pyłek na wiosnę, gdy większość roślin kwitnie.

Od czego zależy smak i kolor miodu?

Kolor i smak miodu zależy od źródła pochodzenia nektaru lub spadzi. Miody jaśniejsze mają zazwyczaj łagodniejszy smak, a miody ciemniejsze są bardziej intensywne.  W USA istnieje ponad 300 unikalnych rodzajów miodu, pochodzących z takich źródeł jak koniczyna, eukaliptus czy kwiat pomarańczy. Co ciekawe, istnieją miody toksyczne, których właściwości wynikają z charakterystyki nektaru, a nazywane są często „miodami obłędu”.

Popularne odmiany miodu w Polsce

W Polsce do najbardziej powszechnych rodzajów miodu należą:

  • miód lipowy (uzyskiwany z nektaru, którego źródłem są lipa szerokolistna i drobnolistna),
  • miód rzepakowy (uzyskiwany jest z kwiatów rzepaku),
  • miód wrzosowy (powstaje z nektaru kwiatów wrzosu zwyczajnego),
  • miód akacjowy (powstaje z kwiatów robinii akacjowej),
  • miód gryczany (otrzymywany jest z nektaru gryki zwyczajnej).

Skład chemiczny miodu

Głównymi składnikami miodu są cukry (ok. 80%) i woda (nie przekracza 20%). Niewielką ilość stanowią pozostałe składniki np. olejki eteryczne i barwniki, które nadają specyficzny smak i barwę miodu. Ponadto w miodzie występują kwasy organiczne, flawonoidy, substancje białkowe, śladowe ilości witamin oraz składników mineralnych. Zawartość tych związków zależy od rodzaju miodu.

Miód jest źródłem sacharydów o korzystnych właściwościach biologicznych, pełniących funkcje energetyczne bądź prebiotyczne.

Dotychczas zidentyfikowano ich ponad 40, z czego 2 monosacharydy (glukozę i fruktozę), 19 disacharydów, 15 trisacharydów, 4 oligosacharydy o dłuższym łańcuchu, a także dekstryny. Cukry proste stanowią zdecydowaną większość sacharydów w miodzie (nawet do 90% suchej masy). Miody o dużej zawartości fruktozy, jak miód akacjowy, krystalizują wolno, a te o dużej zawartości glukozy, jak miód rzepakowy, szybko.

Właściwości miodu

Miód nie wykazuje silnego działania farmakologicznego, ale spożywany w codziennej diecie posiada odżywczy i wzmacniający wpływ na nasz organizm.

Układ krążenia

Badania dowodzą, że miód stosowany w codziennej diecie w postaci substancji słodzącej powoduje nasilenie skurczów mięśnia sercowego oraz bardziej efektywne ukrwienie naczyń wieńcowych w porównaniu z glukozą, fruktozą i cukrem inwertowanym. Ponadto przyczynia się do spadku stężenia cholesterolu całkowitego, trójglicerydów, cholesterolu LDL, a także zwiększenia poziomu cholesterolu HDL.

W przypadku choroby niedokrwiennej serca stosowany regularnie miód zatrzymuje postęp miażdżycy, redukuje lub w pełni usuwa przypadłości związane z dusznicą bolesną, jak również obniża toksyczny wpływ digitoksyny na ludzki organizm.

Odporność

Ze względu na obecność nadtlenku wodoru, olejków eterycznych, flawonoidów, a także wysokiego ciśnienia osmotycznego, miód wykazuje silne właściwości bakteriobójcze oraz hamuje rozrost grzybów. Dodatkowo łagodzi stany zapalne dróg oddechowych, jako środek wspomagający w przebiegu infekcji zmniejsza objawy chorobowe ze strony układu oddechowego, w tym kaszel (ma działanie wykrztuśne, gdyż rozrzedza wydzielinę z oskrzeli). Ponadto wykazano jego korzystny wpływ na przebieg chorób wirusowych u dzieci np. świnki, czy odry.

Układ pokarmowy

Miód w prewencji chorób żołądka ze zwiększoną bądź obniżoną kwasowością ogranicza ból i napięcie nerwowe, eliminuje wzdęcia, zgagę oraz odbijanie. Może być również stosowany jako środek zmniejszający nudności. Wpływa pobudzająco na perystaltykę jelit, w związku z czym ma działanie lekko przeczyszczające, więc może być wykorzystywany w długotrwałych zaparciach.

Zdrowie skóry

Miód pszczeli używany jest w leczeniu ran oraz oparzeń skóry spowodowanych przez antybiotykooporne bakterie. Na uwagę zasługuje szczególnie miód manuka, który z powodzeniem wykorzystywany jest w przypadku tych najtrudniej gojących się ran w przebiegu chorób nowotworowych oraz owrzodzeń. Za takie jego działanie odpowiada związek o nazwie methylglyoxal.

Antyoksydanty i prebiotyki

Miód jest źródłem antyoksydantów, dzięki czemu przyczynia się do zwalczania wolnych rodników, a także do odbudowy tkanek. Produkty o zabarwieniu ciemnym, takie jak np. miód gryczany, spadziowy, zawierają z reguły więcej przeciwutleniaczy niż miód jasny.

Zobacz również
miody w słoikach

Dzięki obecności oligosacharydów, miód uznaje się za naturalne źródło prebiotyków. Wskazane jest jego stosowanie jako składnika żywności prozdrowotnej.

Miód jako zamiennik cukru

Wartość energetyczna miodu wynosi ok. 320 kcal/100g, a cukru 400kcal/100g. Ze względu na to, że miód ma większą słodkość niż cukier, używa się go nawet o połowę mniej. Słodząc miodem zmniejsza się pobranie kalorii o ok. 30%. Ponadto, w odróżnieniu od sacharozy, miód dostarcza innych, cennych składników o działaniu antyoksydacyjnym i antybakteryjnym. Biały cukier dostarcza „pustych kalorii”, a jego nadużywanie przyczynia się do rozwoju otyłości i innych chorób cywilizacyjnych.

Przeciwwskazania

Miód nie dla wszystkich

Cukrzyca

Na spożycie miodu powinny uważać osoby z cukrzycą, gdyż jest on skoncentrowanym źródłem węglowodanów prostych i ma wysoki indeks glikemiczny.  

Powinien on być przyjmowany ostrożnie, w niewielkiej i określonej dawce oraz pod kontrolą dietetyka lub diabetologa, choć znacznie bardziej polecane są inne zamienniki cukru. Warto zwrócić jednak uwagę, że miód może być pomocny w stanach hipoglikemii: 1 łyżeczka miodu stanowi ok. 1 wymiennik węglowodanowy.

Niemowlęta

Ze względu na możliwość występowania w miodzie przetrwalników Clostridium botulinum nie powinny go spożywać dzieci poniżej pierwszego roku życia, ponieważ z powodu niedojrzałej mikroflory jelitowej może dojść u nich do zatrucia i rozwoju botulizmu dziecięcego.

Alergicy

Miód z diety powinny wykluczyć osoby z alergią na ten produkt. Reakcja alergiczna może także wystąpić w przypadku alergii na jad pszczeli lub na pyłki traw i zbóż, w zależności od rodzaju miodu.

Źródła:

  1. Milena Bąkowska, Katarzyna Janda „Właściwości prozdrowotne wybranych miodów”, 2018
  2. Katarzyna Basista „Właściwości biologiczne i prozdrowotne miodu oraz jego zastosowanie jako zdrowa żywność”, 2013
  3. Justyna Borawska, Włodzimierz Bednarski, Joanna Gołębiewska „Charakterystyka sacharydów miodu oraz możliwości zastosowania bifidobacterium do modyfikacji ich składu i właściwości”, 2011 
  4. Podręcznik dla pszczelarzy, materiały szkoleniowe opracowane w ramach projektu pt. „Zrównoważony rozwój pszczelarstwa w aspekcie środowiskowym w Europie”, 2010
  5. www.corpo.biz.pl/index.php/miody-swiata/historia-miodu, dostęp 26.10.2018
0 0 głosuj
Oceń artykuł :-)
0 komentarzy
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie swoje komentarze