Obecnie cukrzyca typu 2 i zaburzenia pracy tarczycy to częsty problem pojawiający się w społeczeństwie. W gabinetach dietetycznych nie brak pacjentów, którzy skarżą się na dolegliwości związane z tymi chorobami.
Wykazano, że cukrzyca zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i zaburza funkcjonowanie tarczycy. Jednak kontrola glikemii i utrzymywanie prawidłowych jej wartości zapobiega wielu powikłaniom.
Witamina D w prewencji cukrzycy typu 2
Wyniki badania epidemiologicznego przeprowadzonego przez naukowców z University of California w San Diego School of Medicine (USA) i Seoul National University (Korea Południowa) sugerują, że osoby w starszym wieku z niedoborem witaminy D mogą mieć znacznie większe ryzyko zachorowania na cukrzycę. Odkrycia zostały opublikowane w „PLOS One” [3].
Chcąc dostarczyć organizmowi 30 ng/ml witaminy D, powinno się eksponować ciało na działanie promieni słonecznych przez około 10 – 15 minut dziennie w godzinach południowych lub przyjmować witaminę D w postaci suplementu w dawce 3000 – 5000 I.U/dzień. Wyższe dzienne ilości witaminy D są ogólnie uważane za bezpieczne, ale poziom w surowicy krwi przekraczający 125 ng / ml był powiązany z niepożądanymi działaniami, takimi jak nudności, zaparcia, utrata masy ciała, zaburzenia rytmu serca i uszkodzenie nerek.
Wpływ niedoboru witaminy D na ryzyko zaburzeń pracy tarczycy u pacjentów z cukrzycą typu 2
Badacze zastanawiali się czy niskie stężenie witaminy D zwiększa ryzyko chorób tarczycy u osób z cukrzycą typu 2.
Przeprowadzono badanie, w którym wytypowano dwie grupy- kontrolną i badawczą. Grupa kontrolna składała się z 546 osób, u których wartości glikemii na czczo były prawidłowe, a hemoglobina glikowana nie przekraczała 6,5%. Ponadto takie osoby nie przyjmowały leków przeciwcukrzycowych.
Do grupy badanej przydzielono także 546 osób, jednak były to osoby z rozpoznaną cukrzycą, których dwukrotna glikemia na czczo wynosiła powyżej 7 mmol/l lub glikemia poposiłkowa w 120 minucie była wyższa niż 11,1mmol/l.
Dodatkowo pacjenci zostali podzieleni, podczas badania poziomu witaminy D na dwie grupy – z niedoborem witaminy D, w których wartość 25(OH)D była niższa niż 20ng/ml i na osoby z wystarczającym poziomem – powyżej 20ng/ml.*
Wyniki badania:
Badania wykazują, że osoby z grupy badanej miały niższy poziom witaminy D, hemoglobiny, magnezu, potasu, wapnia i fosforu.
Charakteryzowały się wyższym poziomem cholesterolu całkowitego, LDL i triglicerydów, a niższym HDL. Dodatkowo potwierdzono, że poziom TSH był znacznie niższy w porównaniu z grupa kontrolą.
Warto dodać, że po przeprowadzeniu wywiadu, osoby z cukrzycą typu 2 cechowały się niższą aktywnością fizyczną oraz większym odsetkiem osób z nieprawidłową masa ciała w porównaniu z osobami z grupy kontrolnej. Dodatkowo wśród diabetyków była większa liczba osób palących.
Zrobiono także porównanie 4 grup pacjentów z cukrzycą typu 2 i zdrowych, którzy różnili się zawartością witaminy D w organizmie oraz występowaniem lub brakiem guzka tarczycowego.
Wyniki wyszły takie same: wskazujące, że u pacjentów z cukrzycą typu 2, niedoborem witaminy D i występowaniem guzka tarczycowego, parametry są o wiele gorsze niż u pacjentów z wystarczającym poziomem witaminy D i bez zaburzeń pracy tarczycy.
Wnioski
Badanie pokazuje, że niedobór witaminy D zwiększa ryzyko chorób tarczycy i powoduje pogorszenie parametrów krwi u pacjentów z cukrzycą typu2. Zarówno cukrzyca typu 2 jak i zaburzenia pracy tarczycy były skorelowane z niedoborem witaminy D.
Utrzymywanie prawidłowych wartości witaminy D w organizmie może mieć prewencyjne znaczenie w
zapobieganiu występowania chorób tarczycy.
Warto tez dodać, że nowotwory tarczycy pojawiają się znacznie częściej u osób z cukrzycą typu 2, otyłością i brakiem aktywności fizycznej. Może to być powiązane z podwyższonym poziomem HbA1C, zespołem metabolicznym, złymi nawykami żywieniowymi.
Podsumowanie
Dlatego niezwykle ważne, aby pacjenci z cukrzycą typu 2, wykonywali badanie sprawdzające poziom witaminy D i w razie niedoborów, po konsultacji z lekarzem i doborem odpowiedniej dawki, suplementowali ją szczególnie w okresie jesienno-zimowym.
*wartości referencyjne na stężenie 23OHD w surowicy w Polsce są inne i podaje się zakres od 30-80ng/ml
Bibliografia:
- Bener A., Ozdenkaya Y., Abdulla O.A.A. Al-Hamaq, Barisik C.C., Ozturk
M.; Low Vitamin D Deficiency Associated With Thyroid Disease Among Type 2
Diabetic Mellitus Patients, J Clin Med Res. 2018;10(9):707-714 - Bułdak Ł., Bołdys A.; Interpretacja wyników badań laboratoryjnych,
- Sue K. Park, Cedric F. Garland, Edward D. Gorham, Luke BuDoff, Elizabeth Barrett-Connor. Plasma 25-hydroxyvitamin D concentration and risk of type 2 diabetes and pre-diabetes: 12-year cohort study. PLOS ONE, 2018; 13 (4)
